Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.3K
Қаралым
196
Орташа
Сұрыптау:
Отыз ұлың болса да, орны бөлек,
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Қырық қызың болса да, қылығымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орны әртүрлі, бірақ екеуінің де қадірі ерекше екенін білдіреді....
Іші тар қатын ұл тумас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — іші тар, яғни қызғаншақ, күншіл, кең пейілді емес әйелден ұрпақтың өсі...
Әйелі жоқ үй - суы жоқ диірмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі жоқ үйде тіршілікке нәр беретін, шаруаны дөңгелететін адам жоқ д...
Қатын өтірік айтпайды, қағыс естиді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әйел адам кейде шындықты ашық айтпай, жанама түрде жеткізуі мүмкін, со...
Қыз - ауылдың көркі,
Құндыз болса, бөркі.
Құндыз болса, бөркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ауыл өміріндегі орны мен қадірін жоғары бағалайды. Тура мағынасында, ауылдың...
Ай мінбей атыңды мақтама,
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсенің немесе біреудің шын қадірін асықпай, уақыт өте келе ғана танитынын б...
Қыз көрейік, қыз көрейік,
Қыз көретін жігітті біз көрейік.
Қыз көретін жігітті біз көрейік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда қыз көруге ынтық жігітті әжуалағандай көрінеді. Бірақ астарында жігітті...
Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Намыс пен ар қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті...
Қызға бергісіз қатын бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір әйелдер қыздай нәзік, көрікті, ибалы, ұқыпты болып келеді деген...
Қатын алсаң, қарап ал,
Ат алсаң, мініп ал.
Ат алсаң, мініп ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істі асықпай, әбден тексеріп барып жасау керектігін айтады. Тура мағынасы — әй...
Әділсіз болса, би оңбас,
Әйелсіз болса, үй оңбас.
Әйелсіз болса, үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: би әділ болмаса, ел ісі түзелмейді, өйткені би — дауды...
Қатын - ала қаптың қатыны,
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су салынған ала қаптың иесі жоқ, қараусыз жатса, ішіндегі дәм тез т...
Әйел ерден кетсе де, елден кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйел адам ерінен ажыраса да, туған елімен, жұртымен байланысын үзбейді....
Атың жебір болса - Құдайдың бергені,
Әйелің жебір болса - Құдайдың ұрғаны.
Әйелің жебір болса - Құдайдың ұрғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі қиындықты салыстырып айтады: мінген атың жебір, яғни жуас та ширақ болмай, шару...
Әйел - үйдің қазығы.
**Негізгі мағынасы** «Әйел - үйдің қазығы» деген мақал отбасының берік болуы, берекенің сақталуы көбіне әйелдің ақылына...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.