Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, ортаның да берекесі кететінін меңзейді. Тура мағынасында тұзсыз ас дәмсіз, нәрсіз болады. Астарлы мағынасында ұят пен инабат адамның көркі, мінездің сәні деген ой жатыр. Мұнда әйелдің отбасы ішіндегі орны ерекше бағаланып, оның тәрбиесі мен әдебі шаңырақтың ажарын ашатыны айтылады.
Образдар мен теңеулер
«Тұзсыз ас» — дәмі жоқ, жұғымы аз, жеуге ауыр тағамның бейнесі. Ол жерде тұз қалай асқа дәм берсе, ұят та адамға көрік, қадір береді. «Ұятсыз әйел» деген тіркес мінезі жөнсіз, әдебі кем адамды сипаттайды. Демек, мақал әйелдің жеке басына ғана емес, жалпы отбасы тәрбиесіне де қатысты ескерту ретінде айтылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға өз әдебін сақтап, сөзін де, ісін де ойланып істеу керек екенін еске салады. Мысалы, бір үйде келін үлкендерге сәлем бермей, орынсыз сөйлеп жүрсе, жұрт оның тәрбиесіне сын айтып, осы мақалмен ескертуі мүмкін.