Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Жаман қатын өлсе, төсек жаңғырады,
Жақсы қатын өлсе, бас қаңғырады.
Жақсы қатын өлсе, бас қаңғырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің, әсіресе үй ішіндегі жарыңның отбасындағы орнын өте биік қояды. Тура мағынасында,...
Ақ жаулығы ананың,
Ақ көрпесі баланың.
Ақ көрпесі баланың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мен бала арасындағы мейірім мен қамқорлықтың ажырамас байланысын білдіреді. Тура мағы...
Келінің жаман болса, ұлыңнан көр,
Күйеуің жаман болса, қызыңнан көр.
Күйеуің жаман болса, қызыңнан көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келін мен күйеудің мінезіндегі кемшілік көбіне оларды алған ұл мен қыз...
Қыз - әкесіне жұлдыз, шешесіне күн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ата-ана өміріндегі орны ерекше екенін білдіреді. Әкесі үшін ол — түнді жарық...
Бір жақсы қыз,
Екі жаман ұлға татиды.
Екі жаман ұлға татиды.
**Негізгі мағынасы** Бір жақсы қыздың орны екі жаман ұлдан да артық деген ой айтылады. Мұнда «жақсы қыз» — ақылды, ибалы...
Ет жемесең ет жеме,
Етегіңді жап, құдағи.
Етегіңді жап, құдағи.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ет жемесең де, етке тиіспе, яғни дастарқаннан орынсыз ас ішіп, ретсіз...
Жақсы қыз біреу келсе, есік ашар,
Жаман қыз біреу келсе, төрге қашар.
Жаман қыз біреу келсе, төрге қашар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың мінезі мен тәрбиесін салыстырып тұр. Жақсы қыз келген адамды жатсынбай, сәлем...
Салақ әйелге - соқыр күйеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұқыпсыз, салақ әйелдің қасында тұрған күйеу оның кемшілігін байқамайты...
Ай мінбей атыңды мақтама,
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсенің немесе біреудің шын қадірін асықпай, уақыт өте келе ғана танитынын б...
Қатын алсаң қаңлыдан ал,
Қаңлы бар жерде кәде бар.
Қаңлы бар жерде кәде бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер үйленсең, қаңлы руынан ал, өйткені қаңлы бар жерде кәде, жол-жорал...
Екі жарты - бір бүтін.
**Негізгі мағынасы** «Екі жарты - бір бүтін» деген мақал ерлі-зайыптының бір-бірін толықтырып, бір шаңыраққа айналатыны...
Ердің атын не аты шығарады,
Не қатыны шығарады.
Не қатыны шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның абыройы мен ел ішіндегі беделі екі түрлі жағдайдан көрінетінін аңғартады: бірі...
Үйді қырық еркек толтыра алмайды,
Бір әйел толтырады.
Бір әйел толтырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйді адам күшімен емес, оның ішкі жылуымен, берекесімен, тәртібіме...
Ас таңдасаң, аяғына қара,
Қыз таңдасаң, анасына қара.
Қыз таңдасаң, анасына қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бір нәрсенің сапасын сыртқы көрінісіне ғана қарап емес, түп-төркініне, негізіне қара...
Әйелдің ақылы көркінде,
Еркектің көркі ақылында.
Еркектің көркі ақылында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен еркектің шынайы қадір-қасиеті сыртқы сұлулықпен ғана өлшенбейтінін айтады. Әйел...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.