«Сүюдің көркі - теңінде.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Махаббаттың шын сәні екі жақтың бір-біріне тең, лайық болуында дейді. «Тең» мұнда тек байлық не тек жайында емес: жас, мінез, ой-өріс, көзқарас жағынан бір-біріне сай болу. Бір жақ қана сүйіп, екіншісі менсінбесе не біреуі екіншісінен әлдеқайда төмен не жоғары тұрса, мұндай қарым-қатынас ұзаққа бармайды. Қазақ дәстүрінде құда түсерде теңдікке қатты мән берілген, «теңін тапқан» деген мақтау сөз. Екінші қыры — сүйіспеншілік өзара болғанда ғана көркем: екі жүрек бірдей соққанда.

Образдар мен теңеулер

«Көрік» — сән, ажар, сұлулық. Мақал сүюді әшекей сияқты көреді: оның әдемілігі сырттағы безендіруде емес, тепе-теңдікте. «Тең» сөзі көш пен жүк тиеуден де таныс: түйенің екі бүйіріне артылатын жүк те «тең» деп аталады, екі жағының салмағы бірдей болмаса, жүк ауып кетеді. Махаббат та сол сияқты: бір жағы ауыр тартса, тепе-теңдік бұзылады. Қысқа, бір жолды құрылым ереже сияқты нақты естіледі.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды жастарға үйлену туралы ақыл айтқанда, сабырлы кеңес ретінде айтады: тек сыртқы көрікке не байлыққа қарама, өзіңе сай адамды ізде. Кейде біреудің бір жақты, жауапсыз махаббатына жанашырлықпен айтылады. Бірақ біреуді «саған тең емес» деп кемсітуге, жастардың таңдауын тәкаппарлықпен жоққа шығаруға пайдалану орынсыз. Мысалы, ана қызына: «Жігіттің дәулетіне емес, мінезіне қара, сүюдің көркі теңінде» дейді.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдағы құда түсу кеңесінде қарт ақсақал екі жастың мінезі де, ойы да жарасып тұрғанын айтып, осы мақалмен батасын берді.
— Жиені өзін елемейтін қызға бір жыл бойы хат жазып жүргенін білген нағашы әкесі оны жұбатып, махаббат екі жақты болғанда ғана жарасатынын айтты.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Сүюдің көркі - теңінде. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Súıýdiń kórki - teńinde.