Сиырды жақсы көрсеткен - артындағы танасы:
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйелдің қадір-қасиеті мен абыройы оның өзінен ғана емес, тәрбиелеп өсірген баласынан да көрінетінін айтады. Тура мағынада сиырдың жақсы-жамандығы артындағы танасымен, яғни төлімен байқалатыны сияқты, әйелдің де ел ішіндегі орны, ұрпақ тәрбиесі арқылы бағаланатыны меңзеледі. Астарлы мағынасы — ананың ең үлкен еңбегі баласының мінезі, тәрбиесі, ісі мен адамдығынан танылатыны.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сиыр» мен «тана» — тіршілікке жақын ауылдық образ. Сиырдың төлі арқылы малдың күтімі мен сапасы білінетіні сияқты, әйелдің де «бауырындағы баласы» арқылы отбасылық тәрбиесі танылады. «Бауырындағы бала» деген тіркес ананың жүрек жылуын, мейірімін, қамқорлығын білдіреді. Яғни бала — ананың айнасы, тәрбие жемісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Әсіресе бала тәрбиесі, отбасы мәдениеті, ата-ана жауапкершілігі айтылғанда қолданылады. Мысалы, бір баланың сыпайы, еңбекқор, үлкенді сыйлайтын мінезін көргенде, жұрт «тәрбиесі жақсы екен» деп, оны өсірген анасына да құрмет білдіреді.
Áıeldi jaqsy kórsetken - baýyryndaǵy balasy.