Салақ әйелге - соқыр күйеу.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ұқыпсыз, салақ әйелдің қасында тұрған күйеу оның кемшілігін байқамайтындай, тіпті «соқыр» болып көрінеді. Астарлы мағынасы — отбасыдағы тазалық, тәртіп, жауапкершілік бір адамның ғана емес, екі жақтың да ісі екенін ескертеді. Егер үй ішінде ұқыпсыздық басым болса, оған көз жұма қарау да сол кемшілікті күшейтеді. Мақал біреудің мінін көрсе де, түзетуге тырыспайтын немқұрайлықты сынға алады.
Образдар мен теңеулер
«Салақ әйел» — үй ішіндегі тәртіпке, жинақылыққа мән бермейтін адам бейнесі. «Соқыр күйеу» — кемшілікті көрмейтін, не көрсе де үнсіз көтеретін, жауапкершілігі әлсіз адамды білдіреді. Мұнда көздің соқырлығы тура мағынада емес, бейқамдық пен немқұрайлылықтың символы ретінде алынған. Мақал отбасыдағы үйлесім үшін әркім өз ісіне ұқыпты болуы керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды үй шаруасына, тәрбиеге немесе жалпы жауапкершілікке қатысты қолдануға болады. Мысалы, ерлі-зайыптының бірі үнемі үйді шашып, тәртіп сақтамаса, ал екіншісі соған көз жұмып жүре берсе, отбасыдағы береке азаяды. Мұндайда халық «Салақ әйелге - соқыр күйеу» деп, немқұрайлықтың екеуін де сынға алады.