Сиырдың сүті болсын,
Әйелдің асы болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — сиырдың сүті үйге береке, әйелдің жасаған асы отбасына қорек болсын деген тілек. Астарлы мағынасы — үйдің ырысы мен берекесі малдың да, ананың да еңбегімен келеді. Қазақ түсінігінде сүт пен ас — тіршіліктің негізі, ал оларды дайындап, ұқсататын адам — отбасының құты. Сондықтан мақал үй ішіндегі қамқорлықты, еңбекқорлықты және әйелдің орны мен қызметінің қадірін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сиырдың сүті» молшылықтың, тұрақты несібенің бейнесі. Сиыр — күнделікті пайда беретін түлік, ал сүті — өмірге қажет азық. «Әйелдің асы» — отбасының дәмі, жылуы, ықыласы. Ас тек тоқтық емес, үй ішіндегі мейірім мен ұқыптылықтың да белгісі. Осы екі образ бірігіп, берекелі үйдің тірегі еңбек пен күтім екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы жауапкершілік пен еңбекті бағалағанда айтылады. Мысалы, ауылда не қалада болсын, анасы балаларға дәмді ас әзірлеп, отбасыны ұйыстырып отырса, үлкендер: «Сиырдың сүті болсын, әйелдің асы болсын» деп ризалық білдіреді. Бұл сөз үй ішіндегі ырыс пен берекені қадірлеуге шақырады.
Áıeldiń asy bolsyn.