«Есепті дос айырылмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Есепті дос — пайдасын да, орнын да білетін, арадағы сыйластықты сақтайтын, қисынмен әрекет ететін адам. Мұндай дос оңайлықпен алыстамайды, өйткені ол қарым-қатынаста шама мен шекті біледі. Мақалдың астарында досқа деген құрметтің тек сезіммен емес, оймен, таразылап сөйлеп, орнымен көмектесумен бекитіні айтылады. Сондықтан «айырылмас» деуі — есепті, байыпты достықтың ұзаққа созылатынын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есепті» сөзі математикадағы есеп емес, салмақты, ұқыпты, аңғарымды мінезді меңзейді. «Дос» — жай таныс емес, сенім артатын жан. Ал «айырылмас» деген сөз екі адамның тек жақын жүрмей, арасы берік, байланысы мықты екенін көрсетеді. Образдың өзегі — достықтың беріктігі ақыл мен әдепке сүйенгенде сақталатыны.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адаммен қарым-қатынаста асығыстық жасамау, орынсыз өкпеге берілмеу керек деген ойды білдіреді. Мысалы, жұмыс орнында бір әріптес әр істі ойлап, уәдесінде тұрып, шамасын біліп жүрсе, ондай адаммен араласу жеңіл әрі сенімді болады. Уақыт өте келе дәл сондай байыпты адам шын досқа айналады.