«Достым дос, есебім дұрыс.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шын досқа қандай қалыппен қараса, соған сай қарым-қатынасы да берік, әділ, таза болуы керегін білдіреді. Яғни достықта алдау, есеп, қулық жүрмеуі тиіс. «Есебім дұрыс» дегені — ниетім түзу, сөзім шын, ісім әділ деген астарлы мағына береді. Досыңды өз пайдаң үшін пайдаланбай, сыйластықты сақтасаң, достық та мықты болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дос» сөзі — тек жақын адам емес, сенім артатын жанның бейнесі. Ал «есеп» — материалдық пайда ғана емес, адам аралық қатынастың таразысы. Мұнда қазақы түсініктегі адалдық, шынайылық, жөн білушілік көрінеді. «Досым дос» деуі — достықтың өзара тану мен мойындауға негізделетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды достар арасындағы сенім, әділдік, міндет бөлісу туралы айтуға болады. Мысалы, ортақ жоба жасаған екі дос бір-біріне ашық болып, жұмысты бөлісіп, табысты да, жауапкершілікті де тең көтерсе, олардың арасы бұзылмайды. Сонда мақалдың мәні — достықты есеппен емес, адал ниетпен сақтау.