Екі жақсы қосылса,
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы адам бір-бірімен жақындасса, арадағы сыйластықтары өмір бойы сақталады; ал екі жаман мінезді адам қосылса, олардың араздығы да ұзаққа созылады. Астарлы мағынасы — адамды адам ететін оның мінезі, ниеті, сабыры мен кеңдігі. Жақсы адам жақсылықты көбейтеді, кешірімге келеді, түсініседі. Жаман адам керісінше, қызғанышқа, өкпе мен өшпенділікке бейім болады. Сондықтан достық та, дұшпандық та адамның ішкі болмысынан туады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі жақсы» — мінезі көркем, ойы таза, сөзі орнықты адамдардың бейнесі. «Өлгенше дос болады» деген тіркес олардың достығының беріктігін, сенімге негізделгенін көрсетеді. Ал «екі жаман» — күншіл, қыңыр, өкпешіл, өзімшіл жандардың жиынтық образы. «Өлгенше өш болады» дегені мұндай адамдардың татулыққа келе бермейтінін, арадағы араздықтың ұзаққа созылатынын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды достық таңдау, орта құру, әріптес не жолдас таңдауда қолдануға болады. Мысалы, жұмыс орнында мінезі сабырлы, бір-біріне көмектесетін екі адам ортақ істі тез ілгерілетеді, ал ашушаң әрі күншіл екі адам үнемі кикілжіңге түседі. Сондықтан жақсы орта адамның өмірін де, ниетін де түзетеді.
Ólgenshe dos bolady.
Eki jaman qosylsa,
Ólgenshe ósh bolady.