Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көп досы бар адамға жау шабуыл жасай алмайды, ал ақылы мол адамды дау-дамай жеңе алмайды. Астарлы мағынасы — адам өмірде жалғыз болмай, айналасына жақсы дос, сенімді жолдас жинаса, қиындықтан қорғана алады. Сол сияқты, ақыл-парасаты жоғары, сабырлы, ойлы адам әр істі орнымен шешіп, жанжалды ушықтырмайды. Демек, береке де, қауіпсіздік те, абырой да достық пен ақылға тіреледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жау" — тек соғыс кезіндегі дұшпан емес, жалпы сыртқы қауіп пен қастықтың белгісі. "Досы көп" дегені — көппен араласатын, елге сыйлы, татулықты сақтайтын адам. "Дау" — өмірдегі келіспеушілік, сөз таласы, кикілжің. "Ақылы көп" деген тіркес ақылды адамның сөзді өлшеп айтып, мәселені сабырмен шешетінін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, отбасында, достық қатынаста өте өзекті. Мысалы, жұмыста бір адам әріптестерімен сыйластықта болып, көптің қолдауына ие болса, қиын сәтте жалғыз қалмайды. Ал бір мәселе шыққанда ашуға ермей, ақылмен сөйлескен адам дауды ушықтырмай, тез шешім табады. Сондықтан бұл мақал бірлік пен парасаттың қадірін үйретеді.
Aqyly kópti daý almaıdy.