Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы.

Негізгі мағынасы

Киім жаңа кезде әдемі, ыңғайлы, ал тозған сайын құнын жоғалтады. Дос, керісінше, жылдар өткен сайын қадірлене түседі: ескі дос сыннан өткен, сенімі тексерілген, сені жақсы күніңде де, жаман күніңде де көрген. Мақал осы екі нәрсені қарама-қарсы қойып, достықтың уақытпен бекитінін айтады. Жаңа таныс қанша жылы болса да, ескі достың орнын бірден баса алмайды. Жаңа досты қабылдау жамандық емес, бірақ ескісін ұмытпау керек деген ой да бар.

Образдар мен теңеулер

Мақал күнделікті тұрмыстағы қарапайым тәжірибеге сүйенеді: киімнің жаңасы жақсы екенін бәрі біледі. Осы белгілі шындықтың жанына оның керісі қойылады — достың ескісі жақсы. Мұндай шендестіру тыңдаушыны ойлантады: неге бір нәрсе ескіргенде құнсызданады, ал екіншісі бағалана түседі? Жауап — дос пен заттың айырмасында: зат тозады, ал сенім жиналады. «Ескі» сөзі қазақ тілінде құрметпен де айтылады: «ескі көз», «ескі дос» — көпті көрген, сенімді деген мағынада.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды ұзақ жылдан кейін кездескен ескі достар бір-біріне қуана айтады. Сондай-ақ жаңа ортаға түсіп, бұрынғы достарын ұмыта бастаған адамға ескерту ретінде келтіріледі. Әзілмен де айтылады: жаңа киім киіп келген ескі досына «киімің жаңа, өзің ескі — екеуі де жақсы» деп. Мысалы: «Мектепте бірге оқыған досым келіпті, достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы ғой».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылда отыз жылдан кейін түлектер кездесуіне жиналған сыныптастар бір-бірін құшақтап, мақалды күле айтады.
— Базарда жаңа шапан таңдап жүрген ақсақал қасындағы бала кезгі досына қарап, мақалды әзілмен айтады.