Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтады. Ал досына не өзіне қиындық, дерт келгенде ғана жанның, денсаулықтың, тіршіліктің бағасы тереңірек ұғынылады. Яғни, адам көбіне бардың қадірін жоқта немесе ауыр сәтте біледі. Мақалдың астарында селқостықтан сақтану, айналаңдағы жанның жағдайына немқұрайлы қарамау керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауырып қалғанда» деген тіркес тек тән ауруын емес, өмірдегі ауыртпалықты да меңзейді. «Елемей селсоқ жүрерсің» дегені — адам кейде аман-саулықты, достықты, жақынның көңілін күнделікті нәрсе деп қабылдайтынын көрсетеді. Ал «ауру салғанда» деген образ қиындықтың кенеттен келіп, ойды оятатын күшін білдіреді. «Жанның қадірі» — адамның өмірі, саулығы, рухани жақындығының бағасы.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал денсаулықтың және достықтың қадірін еске салады. Мысалы, адам жұмыстың қамымен жүріп, досына хабарласпай жүруі мүмкін. Бірақ сол досы ауырып қалғанда ғана оның амандығы мен арадағы байланыстың қаншалықты маңызды екенін түсінеді. Сондықтан мақал бізді уақтылы көңіл бөлуге, жанашыр болуға үндейді.
Elemeı selsoq júrersiń.
Álekke aýrý salǵanda,
Qadirin jannyń bilersiń.