Дос таппай көңіл тыным таппас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға сырласатын, сенетін, жанын түсінетін дос керек. Астарлы мағынасы — шынайы достықсыз көңіл орнықпайды, жан тыныш таппайды. Адам жалғыз жүріп көп нәрсеге қол жеткізсе де, ішкі қуанышы мен демеуі толық болмайды. Дос адамға тірек, кеңесші, қуанышта бірге, қиындықта сүйеу болады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «көңіл» адамның ішкі әлемін, сезімін білдіреді. «Тыным таппас» деген сөз жанның мазасыз күйін көрсетеді. Ал «дос» тек бірге жүретін адам емес, сенім мен сыйластыққа негізделген жақын жан ретінде алынады. Яғни мақал доссыздықты ішкі тыныштықтың жоқтығымен салыстырып, достың адам өміріндегі орнын әсерлі бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адамдардың қарым-қатынас мәнін еске салады. Әсіресе қалада, оқу мен жұмыста жүрген адамға шынайы дос керек. Мысалы, студент жаңа қалаға оқуға келіп, бөтен ортада қиналғанда, жанынан табылған адал досы оған үйренісуге, сабыр сақтауға көмектеседі. Сол кезде ғана көңілі орнығып, жалғыздық сезімі азаяды.