Дос деп сынамай, сырыңды айтпа,
Достың да досы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал нағыз достықтың тек сөзбен емес, сеніммен сыналатынын айтады. Адам кез келген жанға ішкі сыры мен құпиясын ашпау керек, алдымен оның шынайы дос, сенімді адам екенін байқап алу қажет. Өйткені дос көрінгеннің бәрі бірдей адал бола бермейді. Астарлы мағынасы — адамның сөзге берік, сыр сақтай алатын, бөтенге таратпайтын сенімділігін тек іс арқылы тану керек деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дос» сөзі жай жолдас емес, адамға тірек болатын жақын жанды білдіреді. Ал «сырыңды айтпа» дегені — жүректегі ең нәзік, ең бағалы құпияны кез келгенге сеніп тапсыра берме деген ескерту. «Достың да досы бар» деуі арқылы бір адамның айналасында өзге орта, өзге ықпал болатыны меңзеледі. Яғни айтқан сырың сол арада таралып кетуі мүмкін. Бұл — сақтыққа шақыратын өмірлік теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе оқу орнында өте өзекті. Мысалы, адам жаңа танысқан әріптесіне өз отбасының мәселесін не жеке жоспарларын бірден айтып салмауы керек. Алдымен оның мінезін, адалдығын, құпия сақтай білетінін байқап барып сенім артқаны дұрыс.
Dostyń da dosy bar.