Елді қорғайтын - ерлер,
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал елдің амандығы мен бүтіндігі ер азаматтардың қорған болуына байланысты екенін айтады. Бірақ ердің ер болып қалыптасуы да өздігінен емес, оны тәрбиелейтін, мінезін қалыптастыратын әйелдің — ана, жар, үй ішіндегі ұйытқының ықпалы зор деген ой жатыр. Яғни, ер елді қорғаса, әйел ерді тәрбиелейді; екеуінің орны бөлек, еңбегі ортақ.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елді қорғайтын» деген тіркес ерлердің батылдығын, жауапкершілігін және азаматтық міндетін білдіреді. «Ерлерді тәрбиелейтін» дегені — әйелдің мейірімі, ақылы, сабыры мен тәрбиелік қуатын көрсетеді. Әйел мұнда тек отбасы мүшесі емес, тұлға қалыптастыратын рухани тірек ретінде берілген. Мақал екі жақтың да қадірін тең ұстап, бірін-бірі толықтыратын күш екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасындағы тәрбиенің маңызын түсіндіруде жиі қолданылады. Мысалы, ұл бала әкесінен қайрат пен жауапкершілік үйренсе, анасынан сыйластық пен адамгершілік үйренеді. Сондықтан отбасында ана тәрбиесі мықты болса, ер жеткен ұл да елге қорған болар азамат болып өседі. Мақалдың өмірлік мәні де осында.
Erlerdi tárbıeleıtin - áıelder.