Дана, дананы туған - ана.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Дана адам кездейсоқ пайда болмайды, оны тәрбиелеп өсірген ананың ақылы, мейірімі мен өнегесі болады. Мақалдың тура мағынасы — дана кісіні дүниеге әкелген ана. Астарлы мағынасы — баланың ақылдылығы мен адамгершілігі ең алдымен ана тәрбиесінен басталады. Ана мейірімі, сабыры, жақсы сөзі мен үлгісі балаға өмірлік бағыт береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дана» — парасатты, ойлы, көреген адам. «Ана» — тек өмір сыйлаған жан емес, бүкіл тәрбиенің, жылылықтың, ізеттіліктің символы. Бұл жерде ана баланың мінезін қалыптастыратын рухани ұстаз ретінде бейнеленеді. Яғни даналықтың түбі отбасындағы, әсіресе ананың ықпалында жатқанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жойған жоқ. Балаға дұрыс тәрбие беріп, оны елге пайдалы азамат етіп өсіруде ананың орны ерекше екенін еске салады. Мысалы, баласына кішкентайынан сыпайылықты, еңбекқорлықты, кітап оқуды үйреткен ана кейін оның білімді, ойлы адам болуына жол ашады. Сондықтан бұл сөз ананың қадірін арттырып, тәрбиенің бастауы отбасында екенін ұқтырады.