Бота алғанша бата ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бота алғанша бата ал» деген мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, пайда қумай тұрып, үлкеннің ақ батасын ал деген ой. Астарлы мағынасы — өмірде ең алдымен тілектің, ризашылықтың, ақ ниеттің, ата-ана мен ел ақсақалының батасының қадірін білу. Бата — жол ашатын, іске береке дарытатын рухани күш. Ал бота — бір сәттік дүние, малдың бір төлі ғана. Халық осы арқылы материалдық пайдадан бұрын рухани құндылықты жоғары қоюды үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бота» — көзге көрінетін, қолға ұсталатын нақты олжа, пайда. Ал «бата» — көрінбейтін, бірақ адамға қуат беретін рухани игілік. Екеуі қарама-қарсы қойылып, дүние мен рухтың салмағы салыстырылады. «Алғанша» сөзі де шешім сәтін білдіреді: бір нәрсені иемденбей тұрып, дұрыс тілек пен рұқсат алудың қажет екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды кез келген істі бастарда үлкеннің ақылын тыңдап, батасын алудың маңызын айтқанда қолданамыз. Мысалы, жас жігіт жұмысқа не бизнеске кірісерде әкесінен, атасынан бата алып барса, ол оның жолын ашып, өзіне сенім береді.