Ата-ана туралы — 7-бет 306
Сұрыптау:
Қызы бардың - көзі бар,
Ұлы бардың - өзі бар.
Ұлы бардың - өзі бар.
Негізгі мағынасы Қызы бардың көзі бар, ұлы бардың өзі бар: қызы бар адамның басқа әулетте, басқа ауылда көзі, жанашыры…
Қызымның баласы - Балдан тәтті анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
Негізгі мағынасы Әженің аузынан шыққан сөз: қызымнан туған немеренің анасы — өз қызым, сондықтан ол маған балдан тәтті…
Қызым, саған айтамын,
келінім, сен тыңда.
келінім, сен тыңда.
Негізгі мағынасы Ене сөзін қызына айтып тұрғандай болады, бірақ шын мәнінде оны келінінің естуін қалайды. Мақал тура…
Қызың - далаң,
Ұлың - панаң.
Ұлың - панаң.
Негізгі мағынасы Қызың — далаң, ұлың — панаң: қыз ер жетіп, жат жұртқа ұзатылады, ол үйден далаға, сыртқа кетеді; ұл…
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Негізгі мағынасы Қызыңды жеріне бер, жер ыңғайы келмесе, еріне бер: қызды ұзатқанда алдымен оның баратын ортасына…
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Лашын құсқа әуе қадірлі,
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
Негізгі мағынасы Лашынға кең аспан, жүйрік атқа ұшы-қиырсыз дала қандай қымбат болса, ата-анаға баласы сондай қымбат…
Мал балада қалады,
Бай далада қалады.
Бай далада қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мал-мүлік пен байлық адамнан мәңгі еріп жүрмейді, ол ұрпаққа қалады не…
Мейірімділікті анадан үйрен,
Әділдікті данадан үйрен.
Әділдікті данадан үйрен.
Негізгі мағынасы Мейірімділікті анадан, әділдікті данадан үйрен: ана баласына жүрек жылуын, кешірімді, қамқорлықты…
Мылқаудың тілін анасы біледі.
Негізгі мағынасы Сөйлей алмайтын баланың не айтқысы келгенін, оның ымы мен дыбысын ешкім түсінбесе де, анасы түсінеді…
Нағашым бай, қайным бай,
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Негізгі мағынасы Нағашым да бай, қайын жұртым да бай, енді Құдай мені қалай кедей етеді деп масаттанған адамның сөзі…
Нар баласын қарпып сүйер.
Негізгі мағынасы Нар түйе баласын еркелеткенде де ақырын иіскеп қана қоймай, аузымен қапсыра қарпып сүйеді. Ірі, күшті…
О, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Негізгі мағынасы Бұл — дұға түріндегі мақал. Адам Құдайдан бала сұрайды, бірақ бала берсең, оған сана да бер дейді…
Он бала бір әкеге жүк болмайды,
Бір әке он балаға жүк болады.
Бір әке он балаға жүк болады.
Негізгі мағынасы Бір әке он баланы асырап, киіндіріп, бәрін аяғынан тұрғызады, соны ауырсынбайды. Ал әке қартайып…
Отан - елдің анасы,
Ел - ердің анасы.
Ел - ердің анасы.
Негізгі мағынасы Отан — елдің анасы: ол жұртты жерімен, суымен, тарихымен асырап, бір ел етіп ұстайды. Ел — ердің…
Отан - қуат,
Отбасы - шуақ.
Отбасы - шуақ.
Негізгі мағынасы Отан адамға қуат, күш, сүйеніш береді, ал отбасы — жылу, мейір, күн шуағындай жайлылық. Мақал адам…
Отан отбасынан басталады.
Негізгі мағынасы Отанға деген махаббат алдымен өз үйіңнен, ата-анаңнан, бауырларыңнан басталады. Бала Отан ұғымын…
Өз ағасын ағалай алмаған
Кісі ағасын жағалай алмас.
Кісі ағасын жағалай алмас.
Негізгі мағынасы Туған ағасын аға деп сыйлай алмаған адам бөтен кісінің ағасына да жақын бола алмайды, оның панасын…
Өз анасын зор тұтқан,
Кісі анасын қор тұтпас.
Кісі анасын қор тұтпас.
Негізгі мағынасы Өз анасын ардақтап, жоғары ұстаған адам басқа біреудің анасын да кемсітпейді. Мақалдың өзегі — ізет…
Өз балаңды өскенше,
Немереңді өлгенше бағасың.
Немереңді өлгенше бағасың.
Негізгі мағынасы Өз балаңды өскенше, немереңді өлгенше бағасың: ата-ана баласын ер жеткенше бағады, ал немереге деген…
Өз балаң өзекке тепсең де кетпейді,
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
Негізгі мағынасы Өз балаңды ашуланып шетке қақсаң да, ол сені тастап кетпейді, бәрібір қайтып оралады. Бөтен адамның…
Өзі болған қыз төркінін танымас.
Негізгі мағынасы Өзі болған қыз — тұрмысқа шығып, өз алдына шаңырақ көтерген, тәуір тұрып, ешкімге мұқтаж болмай қалған…
Өзіңді көрген өлсе өлсін,
Атаңды көрген өлмесін.
Атаңды көрген өлмесін.
Негізгі мағынасы Өзіңмен замандас, сені көрген адамдар өлсе өлсін, бірақ әкеңді көрген, оны білген үлкендер тірі…
Өз қолыңда болмаса, әкең де жат.
Негізгі мағынасы Өз қолыңда, өз билігіңде болмаса, әкеңнің дүниесі де саған бөтен. Мақал тәуелсіздіктің, өз еңбегіңмен…
Өлгенге өкпе жүрмейді.
Негізгі мағынасы «Өлгенге өкпе жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — адам дүниеден өткеннен кейін оған ренжіп…
Өлі риза болмай, тірі байымайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адамның аруағын разы етпей, тірілердің берекесі толық болмайды…
Өлі - тірінің азығы,
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тірі адам өлген кісінің артында қалған асын, малын, мұрасын пайдаланады…
Сегізінде баланың тісі түседі,
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Негізгі мағынасы Сегіз жасында баланың сүт тістері түседі, бұл — өсудің табиғи кезеңі; сексенге келгенде ер адамдардың…
Сен оқысаң, мен тоқыдым.
Негізгі мағынасы Сен кітап оқып жүргенде, мен өмірден көріп, көңіліме тоқыдым — тәжірибелі адамның оқығанға айтқан…
Сиырды жақсы көрсеткен - артындағы танасы:
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Негізгі мағынасы Сиырдың бағасын оның артынан ерген тана көтереді: төлі бар сиыр сауын береді, малды көбейтеді…
Сойқанды әкеден сотқар ұл туады.
Негізгі мағынасы Сойқанды әкеден сотқар ұл туады деген мақалдың тура мағынасы — әкесі дөрекі, қатал, берекесіз…
Соры қалың әкенің -
кер бағып ұлы өседі,
сөз бағып қызы өседі.
кер бағып ұлы өседі,
сөз бағып қызы өседі.
Негізгі мағынасы Соры қалың, яғни бағы ашылмай, бейнеті арылмаған әкенің балалары да оңып өспейді: ұлы ашу-ыза мен…
Сыйласаң ата-анаңды,
Кешірер сенің қатеңді.
Кешірер сенің қатеңді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-анаға құрмет көрсетудің, оларды шын көңілмен сыйлаудың үлкен тәрбиелік мәні бар екенін…
Тай ат болса, ат тынар,
Ұл ер болса, ата тынар.
Ұл ер болса, ата тынар.
Негізгі мағынасы Тай өсіп ат болғанда, кәрі ат тынығады: ендігі жүк жас атқа түседі. Сол сияқты ұл ер жеткенде, әке…
Тай өссе, ат шығады,
Ұл өссе, әке тынығады.
Ұл өссе, әке тынығады.
Негізгі мағынасы Тай өсіп, ат болады; ұл өсіп ер жетсе, әкесі тынығады. Мақал ұл өсірудің жемісін айтады: ауыр жұмыс…
Тапқан ана емес, баққан ана.
Негізгі мағынасы Баланы дүниеге әкелген әйел ғана емес, оны емізіп, бағып-қағып, түн ұйқысын төрт бөліп өсірген адам…
Тегінде бар тегі озар.
Негізгі мағынасы Тегінде бар болса, тегі озады: адамның бойындағы тұқымнан келген қасиет ерте ме, кеш пе көрініп, оны…
Тіріде сыйласпаған өлгенде жыласпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тірі кезінде бір-бірін қадірлеп, сыйластық көрсетпесе, өлген соң…
Төркінге сенгеннің төбесі тесік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — төркінге, яғни қыздың туған жағына шамадан тыс арқа сүйеген адамның…
Төркін десе, қыз төзбейді,
Көкпек десе, түйе төзбейді.
Көкпек десе, түйе төзбейді.
Негізгі мағынасы Төркін туралы сөз қозғалса, ұзатылған қыз шыдай алмай, туған үйіне ұмтылады; көкпек десе, түйе де…
Төркін десе, қыз төзбейді,
Тұз десе, түйе төзбейді.
Тұз десе, түйе төзбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал алыста жүрген жанның өз еліне, төркініне тартатынын білдіреді. Қыз бала өз төркінін сағынып…