Бір анадан жақсы да, жаман да туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір анадан туған балалардың мінезі де, тағдыры да әртүрлі болуы мүмкін деген сөз. Астарлы мағынасы — адам жақсы не жаман болып тумайды, оның мінезі тәрбиеге, ортаға, өз таңдауы мен өмірлік ұстанымына байланысты қалыптасады. Бір отбасынан шықса да, әр бала бірдей болмайды: бірі еңбекқор, ұқыпты, елгезек болса, бірі салақ, ерке не жауапсыз болуы мүмкін. Сондықтан ата-анаға да, қоғамға да әр адамды тек тегіне қарап емес, жеке болмысымен бағалау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бір ана» — бір шаңырақ, бір тәрбие, бір орта деген ұғымның бейнесі. «Жақсы» мен «жаман» — адамның мінез-құлқы мен іс-әрекетінің екі түрлі бағытын көрсететін қарама-қарсы образдар. Мақал осы екі ұғымды салыстырып, адам қасиетінің тек тектен емес, тәрбиеден де қалыптасатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланың тәрбиесі, мінезі, жауапкершілігі туралы айтқанда жиі қолданылады. Мысалы, бір отбасында өскен екі бауырдың бірі сабақты жақсы оқып, еңбекқор болса, екіншісі жалқау болуы мүмкін. Сонда үлкендер: «Бір анадан жақсы да, жаман да туады» деп, әр адамның өз жолы барын еске салады.