Дәулет есіктен, бала бесіктен кіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ырыс-береке, дәулет үйге есік арқылы кіреді, ал бала бесіктен өсіп-өнеді деген ой. Астарлы мағынасы — адамның байлығы мен ырысы көбіне еңбекке, тәртіпке, үй ішіндегі берекеге байланысты болады. Сонымен бірге баланың тәрбиесі ең алғаш бесіктен, яғни сәби кезінен басталатынын ескертеді. Үйде береке болса, дәулет те тұрақтайды, ал жақсы тәрбие көрген бала елге де, отбасыға да пайдалы азамат болып өседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есіктен кіру» — дәулеттің, несібенің үйге келуін бейнелейтін көркем образ. «Бесік» — тек нәресте жататын орын емес, тұтас тәрбие мен ұрпақ жалғастығының символы. Яғни мақал дәулет пен ұрпақтың екі тірегін қатар көрсетеді: бірі — қонақтай келетін ырыс, екіншісі — бесікте қалыптасатын адамдық қасиет.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жас отбасыларға өте орынды айтылады. Мысалы, ата-ана баласының тәрбиесіне ерте көңіл бөліп, уақтылы мейірім, тәртіп, еңбекқорлық үйретсе, ол кейін өз жолын дұрыс табады. Сол сияқты үй ішіндегі тәртіп пен ынтымақ сақталса, отбасының берекесі де артады.