Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік көрген, яғни отбасында тәрбиеленіп, салт-сананы бойына сіңірген адамды таңда деген ой. Астарлы мағынасы — жұбай таңдауда немесе адам таңдауда сыртқы сыпайылыққа ғана емес, тәрбиесіне, мінезіне, көрген өнегесіне қарау керек. Бесікте көрген тәрбие адамның бүкіл болмысын қалыптастырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есік көрген» — көп жерде жүрген, бірақ тәрбиесі тұрақты болмауы мүмкін адамды білдіреді. Ал «бесік көрген» — ана әлдиі, отбасы жылуы, ұлттық тәрбие сіңген, тәрбиелі, ибалы жанның бейнесі. Есік пен бесік қарсы қойылып, сыртқы жүріс пен ішкі мінез салыстырылады. Бесік — адам бойындағы тазалық, тәртіп, инабаттың символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адам мінезін бағалағанда, әсіресе үйлену, қызметке алу, серіктес таңдау кезінде қолдануға болады. Мысалы, жұмысқа екі үміткердің бірі өте сөзшең, екіншісі сабырлы әрі жауапты болса, шешімде оның тәрбиесі мен сенімділігіне мән берген дұрыс. Себебі жақсы тәрбие көп нәрседен биік тұрады.