Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас тегіне.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамнан туған бала кейде мінезі не қылығы жағынан жаман болып көрінуі мүмкін. Бірақ астарлы мағынасы терең: адамның бойындағы тектілік, тәрбиенің ізі, қаннан келген қасиет бірден жоғалып кетпейді. Уақыт өте ол өз тегіне тартып, ата-бабасынан дарыған ізгілік не асыл мінезі байқалады. Сондықтан адамды сыртқы бір сәттік қылығына қарап түгел бағаламау керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жақсы» сөзі — асыл мінезді, тәрбиелі, елге сыйлы адамды білдіреді. «Жаман туса да» дегені — баланың қателесуі, жолдан тайуы немесе мінезінің әлсіз болуы. Ал «тегіне тарту» — қанмен келген қасиет, ата жолы, тума болмыстың қайта оралуы деген бейнелі ой. Мұнда тегі таза адамның ұрпағында да сол негіздің ізі сақталатыны меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәрбие мен отбасылық құндылықты бағалауда жиі айтылады. Мысалы, білімді, өнегелі әкенің баласы жас кезде жауапсыздау болып жүрсе де, үлкендер «тегіне тартпай қоймас» деп, оның түбі дұрыс адам боларына сенім білдіреді. Бұл сөз үміт беріп, адамды түсіністікпен қарауға үйретеді.
Tartpaı qoımas tegine.