Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.
«Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жер дауы мен жесір дауы бітпейді дейді: ел ішіндегі ең ұзақ, ең ауыр даулар — жерге талас пен жесірге қатысты дау. Ескі қазақ қоғамында жесір әйел, әмеңгерлік салты бойынша, күйеуінің руында қалуы керек болған, сондықтан оған таласу рулар арасындағы ұзақ дауға айналған. Жер дауы да ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан.
Образдар мен теңеулер
Жер — көшпелі елдің қонысы, жайылымы, тіршілік көзі. Жесір — күйеуі қайтыс болған әйел. Ескі әдет-ғұрып бойынша жесірге қатысты шешім рудың абыройымен байланысты болғандықтан, бұл даулар билер алдында ұзақ қаралған. Мақал тарихи шындықты айтады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды ұзаққа созылған, шешілуі қиын даулар туралы, әсіресе жер дауы туралы айтқанда қолданады. Мысалы: «Көршілердің шекара дауы он жылдан бері бітпей келеді: жер дауы мен жесір дауы бітпейді».
Қолданылу жағдаяттары
— Жер телімі туралы ұзақ сот ісін көрген заңгер әріптесіне осы мақалды айтты.
— Қазақтың әдет-ғұрып құқығы туралы сабақта мұғалім билер соты мен әмеңгерлікті осы мақал арқылы түсіндірді.