Еркек - үйдің иманы,
Әйел - үйдің жиғаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал отбасының берекесі ер мен әйелдің өз орнын дұрыс атқаруына байланысты екенін білдіреді. Тура мағынасында, еркек үйдің тірегі, рухани тұтастығын сақтаушысы деп танылса, әйел үйдің ырыс-несібесін жиып, шаруасын үйлестіруші ретінде көрсетіледі. Астарлы мағынасы — отбасы тек бір адамның еңбегімен емес, екеуінің өзара сыйластығы, жауапкершілігі, сабыры мен ынтымағы арқылы гүлденеді. Ер адамның иман, ар, тәртіп жағынан үлгі болуы үйдің абыройын көтерсе, әйелдің ұқыптылығы мен ақыл-парасаты үй ішінің берекесін арттырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «иман» сөзі тек діни сенімді емес, адалдықты, әділдікті, тәртіп пен моральдық берік ұстанымды меңзейді. Ал «жиғаны» — мал-мүлік қана емес, үйдің ырысы, дастарқанның молдығы, тәрбиенің жинақылығы, ұқыптылықтың белгісі. Яғни ер адам үйге рухани бағыт берсе, әйел сол рухты тұрмыстық берекемен толықтырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал отбасыдағы міндеттің тең әрі үйлесімді болуын еске салады. Мысалы, әке жұмыста табанды болып, отбасыға бағыт-бағдар берсе, ана үйдегі тәртіпті, балалардың тәрбиесін және күнделікті тіршілікті реттеп отырса, шаңырақ берік болады. Сондықтан мақал ерлі-зайыптының бір-бірін толықтыратынын көрсетеді.
Áıel - úıdiń jıǵany.