Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Арпа, бидай ас екен,
Алтын, күміс тас екен.
Алтын, күміс тас екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арпа мен бидай — адамның күнделікті ас-ауқаты, ал алтын мен күміс — сыр...
Бай байға құяды,
Сай сайға құяды.
Сай сайға құяды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су төмен қарай ағып, сай-салаға жиналады. Астарлы мағынасы — дүние мен...
Бай болсаң аспа,
Жоқ болсаң саспа.
Жоқ болсаң саспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды байлыққа мастанбауға, кедейлікке күйзеліп, абыржып кетпеуге үйретеді. Тура мағынас...
Бал ұстаған бармағын жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бал ұстаған адам қолына тиген тәттіден дәм татады, яғни бармағын жалайд...
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген...
Мал сақтама, ар сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды көбейтуге ғана ұмтылма, ең алдымен ар-ұятты сақта деген ой. Аста...
Бас-басыңа бай қайда,
Шал да болса тиіп ал.
Шал да болса тиіп ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әркімнің өз басына байлық келе бермейді, қолың жеткенді құр жібермей,...
Берген жомарт емес, алған жомарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге сый берген адам ғана жомарт деп бағаланбайды, кейде алған адамн...
Жоқтық жомарттың қолын байлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоқтық, яғни қаржының не мүмкіндіктің тапшылығы жомарт адамның да қолын...
Аузын қу шөппен сүрткен.
**Негізгі мағынасы** «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайт...
Мал жұтар , өнер жұтылмас.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы — мал-қорадағы байлық, дәулет уақыт өте азаюы, жоғалуы немесе жұтқа ұшырауы...
Түйе бақтым - түйме тақтым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының мар...
Алтын алма, алғыс ал,
Алғыс алтын емес пе.
Алғыс алтын емес пе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның алған дүниесіне емес, көрген жақсылығына, еткен қызметіне шынайы ризалық білдіруд...
Асы жоқ алтын аяқты,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тамағы жоқ, бірақ аяғы алтыннан жасалған қымбат ыдыстың да пайдасы шам...
Берместің сылтауы көп.
**Негізгі мағынасы** Берместің сылтауы көп деген мақал сараң, қолынан келсе де, бергісі келмейтін адамның ақталуы таусыл...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.