Бай тамырлас, би құлақтас.
«Бай тамырлас, би құлақтас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал байлық пен билік иелерінің бір-біріне жақын, мүдделес болатынын аңғартады. Тура мағынасында «бай» мен «би» әр ортада араласып, бірін-бірі тыңдап, қолдап жүреді. Астарлы мағынасы — қоғамда ықпалы бар адамдар көбіне өзара түсінісіп, сөз байласып, ортақ пайдасын көздеуі мүмкін. Халық бұл арқылы билік пен дәулет иелерінің арақатынасына сын көзбен қаратады.
Образдар мен теңеулер
«Тамырлас» сөзі — туыс, жақын, мүддесі ортақ дегенді білдіреді. Мұнда бай мен бидің байланысы жай таныстық емес, ішкі жақындық, өзара сүйеніш ретінде берілген. «Құлақтас» сөзі — бір-бірінің сөзін құптап, тыңдас, сыбайлас екенін мегзейді. Яғни мақалдағы образдар байлық пен биліктің кейде әділдікке емес, өзара келісімге сүйенетінін ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал лауазымы бар немесе қаржысы мол адамдардың өзара бірігіп, қарапайым жұрттың сөзін елемей қалатын жағдайларда айтылады. Мысалы, бір мекемеде басшы мен ықпалды кәсіпкер ашық конкурссыз келісіп, шешімді өз пайдасына бұрса, жұрт осы мақалмен сынайды. Сондықтан мақал сақтандырып, билік пен байлықтың әділдікке қызмет етуі керегін еске салады.