Олжа туралы 149
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
149
Мақал-мәтел
48.4K
Қаралым
324
Орташа
Ең көп оқылған
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Теңін тапса, тегін бер.
Негізгі мағынасы «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін…
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
Негізгі мағынасы Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын…
Кеме келсе, қайық судан шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына…
Сұрыптау:
Ажарлы мал базарлы.
Негізгі мағынасы «Ажарлы мал базарлы» деген мақал малдың көркі, күтімі жақсы болса, оның өтімі де жақсы болады дегенді…
Аз асын аяған көп астан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана асын, яғни қолындағы тамағын аяп, үнемдеп жеген адам кейін көп…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Алалы жылқы, ақтылы қой.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың көптігін, үй ішінің ырыс-берекесін білдіреді. Тура мағынада алалы жылқысы мен ақтылы…
Алтын алсаң, санап ал.
Негізгі мағынасы «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура…
Күнде бір мақал
«Олжа туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Алтын табылса,
Түйерге түйіншек табылмайды.
Түйерге түйіншек табылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қымбат алтын табылғанымен, оны түйіп алатын шағын түйіншек те табылмауы…
Алтын тағың болғанша,
Алақандай жерің болсын.
Алақандай жерің болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынмен апталған тақ отырғаннан, өзіңе тиесілі шағын ғана жердің болғаны…
Алтын шыққан жерді белден қаз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын табылған жерді тереңірек, тіпті белге дейін қаз деген сөз. Астарлы…
Арба сынса - отын,
Өгіз өлсе - етің.
Өгіз өлсе - етің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қиын жағдайдың өзінен де пайда таба алатын, шығынға сабырмен қарап, қолда барды кәдеге…
Артың олжа - басқа еңбек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі табысы мен жетістігі оңай келмейтінін айтады. Бір істің жемісін көру үшін…
Ас барында дос жоқ,
Ат барында той жоқ.
Ат барында той жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге қарапайым көрінгенмен, астарында өмір шындығы жатыр. Адамның қолында ас-дәулет…
Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Иттің құдайы береді.
Негізгі мағынасы «Талау» — дүниенің жұрт таласып, жұлмалап әкетуі, ретсіз бөліс. Тойда не аста тәртіп бұзылып, тағам…
Аспандағы сұңқардан қолдағы тұрымтай артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аспанда қалықтап жүрген сұңқар өте әдемі, күшті құс болғанымен, қолдағы…
Аталмаған жая таңдар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аты аталмай, иесі танылмай тұрған жаяның таңдарлық, яғни сұранып-іздейтін…
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып…
Әркім тапқанын теке қояды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр адам өз қолына түскен, өзі иеленген дүниені өз қалауынша пайдаланады…
Базарға бар да, бағыңды сына.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әрекетке шақырады: ойда ғана жүре бермей, іске кірісіп, өз мүмкіндігін сынап көру…
Базардағы ас бағына қарай піседі.
Негізгі мағынасы Базардағы ас бағына қарай піседі деген мақалдың тура мағынасы — базардағы тағамның тез өніп, тез…
Базары жақын байымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — базары, яғни сауда орны тым жақын тұрған адам тез байымайды. Астарлы…
Байдан пайда құтылмас.
Негізгі мағынасы «Байдан пайда құтылмас» деген мақал бай адамның байлығы мен дәулеті өзінен алшақтап кетпейтінін, яғни…
Байдың қорасынан,
Жарлының жалғызы жоғалады.
Жарлының жалғызы жоғалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: байдың қорасында мал көп болғандықтан, бір малдың жоғалғаны бірден…
Бақ пен дәулет көшпелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ та, дәулет те бір орында тұрақтамайды, көшіп-қонып, өзгеріп отырады…
Бақша байлық - бір айлық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақша өсірудің, яғни жеміс-көкөніс егіп, күтудің пайдасы ұзаққа созылмайтынын, оның бір…
Бақыр іздеген тақыр табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бақыр іздеген адам тақыр жерден де бақыр табады. Астарлы мағынасы: адам…
Бақыттының түйесі түлкі алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жолы болғыш адам туралы. Тура мағынасы: бақытты адамның түйесі де түлкі ұстайды. Түйе – аңға…
Бал ұстаған бармағын жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бал ұстаған адам қолына тиген тәттіден дәм татады, яғни бармағын жалайды…
Бар болса, сойғанның жөні бар,
Бір қойда он кісінің құны бар.
Бір қойда он кісінің құны бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мал бар кезде оны сойып, елге ас беру орынды деген ойды білдіреді. Астарлы…
Бардың базары жанында.
Негізгі мағынасы «Бардың базары жанында» деген мақалдың тура мағынасы — қолында малы, дүниесі, ырысы бар адамның…
Барма ханға,
Өзі келер малға.
Барма биге,
Өзі келер үйге.
Өзі келер малға.
Барма биге,
Өзі келер үйге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асығып, өзіңе қажет нәрсенің соңынан шамадан тыс жүгіре берме деген ойды білдіреді. Кейде…
Барын берген байға сән.
Негізгі мағынасы Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның…
Бас-басыңа бай қайда,
Шал да болса тиіп ал.
Шал да болса тиіп ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әркімнің өз басына байлық келе бермейді, қолың жеткенді құр жібермей…
Басы қараның бары игі,
Барын берсе, тағы игі.
Барын берсе, тағы игі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазір қолында бар байлық, мал-мүлкі немесе ырысы бар адам жақсы деген ой…
Басына тұрымтайдың бақыт қонса,
Самұрық қызмет етер панасында.
Самұрық қызмет етер панасында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер біреудің басына тұрымтайдай ғана бақыт қонса, тіпті самұрықтай алып…
Батырдан - сауға, мергеннен - сыралғы.
Негізгі мағынасы Батырдан сауға, мергеннен сыралғы күту — халықтың ер жігіттен, қолы жүйрік, ісі епті адамнан бір…
Бәсеке, байлық кімде жоқ,
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде байлық та, мүмкіндік те, жарыс пен бәсеке де бір орында тұрмайтынын білдіреді. Бір…
Бермесе де бай жақсы,
Жемесе де май жақсы.
Жемесе де май жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бай адамның өзі бермесе де, оның барлығы елге жұғымды, пайдалы деген ойды…
Берместің асы піспес,
Қазаны оттан түспес.
Қазаны оттан түспес.
Негізгі мағынасы Берместің асы піспес, қазаны оттан түспес деген мақал сараң, қолы ашық емес адамның ырысы да, берекесі…
Берсе - қолынан, бермесе - жолынан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу бір нәрсе берсе, оны қолынан алған дұрыс, ал бермесе, жолдан күтіп…
Біздің алақанымызға да қарға тышар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзіне де бір күні игілік, несібе, күтпеген пайда тиетінін меңзейді. Тура мағынасында…
Білім алып құрасын,
Еңбек етіп сұрасын.
Еңбек етіп сұрасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның арманы мен жетістігі бос қиялмен келмейтінін айтады. Алдымен білім алып…
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.