Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.5K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Ұрыға мал көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрыға қолына түскен малдың көбі де аз көрінеді, өйткені ол адал еңбект...
Дүние жинап не етерсің,
Бір күн тастап кетерсің.
Бір күн тастап кетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дүниеге тым құнығып, байлықты өмірдің түпкі мақсаты етпеуді ескертеді. Адам қанша...
Ескі байдан жұрт қалмас,
Жаңа байдан шөп қалмас.
Жаңа байдан шөп қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлықтың өзі емес, оны ұстай білу мен жұмсай білудің маңызды екенін меңзейді. Тура мағын...
Бай болсаң, жарлылығыңды айтпа,
Жарлы болсаң, байлығыңды айтпа.
Жарлы болсаң, байлығыңды айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз мақтанбауға, өз халін шама-шарқына қарай ұстауға үйретеді. Бай адам кедей...
Төлерде төредей бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қарызын, міндетін немесе өтеу сәтін келгенде әдепті, жауапты, сыпайы болуын меңзе...
Сараңның асы піскенше, таудың тасы піседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның дастарқаны кеш дайын болатынын әжуалайды. Тура мағынасында — біреудің асы ө...
Кедейге ақ қалта да бір,
Көк қалта да бір.
Көк қалта да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның қалтасы ақ па, көк пе — бәрібір, өйткені оның ішінде ақша...
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, байлық адамға тиесілі болғанмен, адамның өмірі өз қолында...
Жаңа байдан қалтаң қалмайды,
Ескі байдан талтаң қалмайды.
Ескі байдан талтаң қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаңа бай жомарт көрініп, келген адамға қол ұшын созғандай болады, ал ес...
Сом алтынды басып отыру
үшін де көтен керек.
үшін де көтен керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп алтынды ұстап, иемденіп отыру үшін де адамның орнықты, берік дене...
Қарыздыда иман жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Қарыздыда иман жоқ» деген мақал қарызын қайтармай, біреудің ақысын жеп жүрген адамда адамгершілік...
Ұнды пәтір құртады.
**Негізгі мағынасы** «Ұнды пәтір құртады» деген мақалдың тура мағынасы — ұннан жасалған пәтірдің көп желініп, тез таусы...
Тапқан біреуін сояды,
Таппаған екеуін сояды.
Таппаған екеуін сояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің қолы малға жетсе, бір мал сойып қана той жасайды, ал мал таппа...
Бір жігіттің дәулетіне қырық жігіт мас болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның байлығы, жетістігі не жомарттығы көп адамға пайдасын тигізіп, қызығын көруге...
Тары болса, тауық табылады.
**Негізгі мағынасы** Тары болса, тауық табылады деген мақалдың тура мағынасы — тарысы бар үйге тауық келеді, яғни құсқа...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.