Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.5K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Асы жоқ алтын аяқты,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тамағы жоқ, бірақ аяғы алтыннан жасалған қымбат ыдыстың да пайдасы шам...
Әркімнің бір ойы бар,
Қорасында мың қойы бар.
Қорасында мың қойы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз пікірі, өз түсінігі, өз ой-өрісі болатынын білдіреді. Бірақ кейде адам сөзі...
Байдың малы ардақты,
Жарлының жаны ардақты.
Жарлының жаны ардақты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен жарлының тіршілігін салыстырады. Бай үшін ең қымбат нәрсе — малы, өйткені оның дә...
Аузын қу шөппен сүрткен.
**Негізгі мағынасы** «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайт...
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз, па...
Жоқтық жомарттың қолын байлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоқтық, яғни қаржының не мүмкіндіктің тапшылығы жомарт адамның да қолын...
Ақша бар жерде албасты бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша жүрген жерде бір жамандық, пәле-қаза, азғыру да бірге жүруі мүмкі...
Мешкей семірмейді, ұры байымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен арамдықтың түбі жақсылыққа жеткізбейтінін айтады. Тура мағынасында көп жейті...
Қас сараң өз тамағын өзінен тығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте сараң адам өзіне де қимайтын, тіпті өз несібесін өзі тығып ұстайтын мінезді әшкерелей...
Талтаңдасаң талтаңда,
Ақшаң болса қалтаңда.
Ақшаң болса қалтаңда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамда ақша болса, ол өзін еркін ұстап, қалтасына сеніп, көңілі орнықт...
Базарда бәрі бар,
Ақшаң болса, әрі бар.
Ақшаң болса, әрі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда неше түрлі тауардың бәрі табылады, бірақ оны алу үшін ақша кер...
Бай бауырын танымас,
Сауда досқа қарамас.
Сауда досқа қарамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлық пен пайда адамды туыстықтан да, достықтан да алыстатып жіберуі мүмкін екенін ескер...
Көрпеңе қарай көсіл.
**Негізгі мағынасы** «Көрпеңе қарай көсіл» деген мақал адамға шамасы мен мүмкіндігін білуге, соған сай әрекет етуге кең...
Бал ұстаған бармағын жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бал ұстаған адам қолына тиген тәттіден дәм татады, яғни бармағын жалайд...
Мал тапқан ердің жазығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Мал тапқан ердің жазығы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — еңбек етіп, мал жиған адамның айыбы ж...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.