Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Аз ақшаға алданып,
Өнбес іске жалданба.
Өнбес іске жалданба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды азғантай пайдаға қызығып, түбі жоқ, берекесіз іске кірмеуге шақырады. Тура мағынас...
Бай болам десең, аузыңды бақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай болғың келсе, аузыңды тый, орынсыз сөйлеме, сөзді өлшеп айт. Астарл...
Әркімнің бір ойы бар,
Қорасында мың қойы бар.
Қорасында мың қойы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз пікірі, өз түсінігі, өз ой-өрісі болатынын білдіреді. Бірақ кейде адам сөзі...
Бардың базары жанында.
**Негізгі мағынасы** «Бардың базары жанында» деген мақалдың тура мағынасы — қолында малы, дүниесі, ырысы бар адамның ті...
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз, па...
Пәлен жерде алтын бар,
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиялға ермей, шындықты дұрыс бағалауға шақырады. Тура мағынасы: «алыста бір жерде...
Маған жоқ майлы омыртқа,
Көзден ұшты-ау томыртқа.
Көзден ұшты-ау томыртқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен қанағатсыздықты әжуа етеді. Тура мағынада: майлы омыртқа жоқ болған соң, көз...
Жұтқан жұтамас.
**Негізгі мағынасы** «Жұтқан жұтамас» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені жұтып қойған адам қайта жұта алмайды. А...
Жарлының аузы аққа тисе, мұрны қанайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның аузы ақ тағамға, яғни сүт, қаймақ, май сияқты дәмді асқа...
Досым көп деп мақтанба,
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға күпірленбе, астамсынба, өзіңді өзгеден жоғары қойма деген ой айтады. Досың көп бол...
Байдың малы ардақты,
Жарлының жаны ардақты.
Жарлының жаны ардақты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен жарлының тіршілігін салыстырады. Бай үшін ең қымбат нәрсе — малы, өйткені оның дә...
Жеті кедей жиналғанмен,
Ортасынан бір бай шықпас.
Ортасынан бір бай шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жеті кедей адам жиналса да, олардың ортасынан бай адам пайда болмайды....
Әуелгі байлық - денсаулық.
**Негізгі мағынасы** Әуелгі байлық – денсаулық деген сөз адамның ең үлкен қазынасы ақша да, мал да емес, алдымен саулық...
Алажағым кетсе де, айтажағым кетпесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамда дүние-мүлік, мал, не басқа да артық қазына азайса да, ең қымбат...
Борыш көркі - төлеген.
**Негізгі мағынасы** «Борыш көркі — төлеген» деген мақал қарыздың да, уәденің де сәні оны дер кезінде өтеуде екенін біл...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.