Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
77.9K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Ақылды арын қорғайды,
Сараң малын қорғайды.
Сараң малын қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Ақылды адам ең алдымен өз арын, намысын, адамдық қадірін сақтайды. Ол үшін ар-ұят байлықтан да жоға...
Бай байыған сайын қалтырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: байлығы көбейген адам байлығын жоғалтып аламын деп қорқып, абайлап, кей...
Тарта жесең, тай қалар,
Қоя жесең, қой қалар,
Қоймай жесең, не қалар?
Қоя жесең, қой қалар,
Қоймай жесең, не қалар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тамақты да, дәулетті де орнымен, үнемдеп пайдалану керек екенін ескертеді. Тура мағынасын...
Қанша шешен болса да,
Дауға салма малсызды.
Дауға салма малсызды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сөзге жүйрік, шешен адам болса да, малы жоқ, дәулеті жоқ кісіні даулы...
Күлшелі бала - сүйкімді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында күлшесі бар, яғни тәтті асы бар бала жұртқа сүйкімді көрінеді....
Кісідегінің кілті аспанда.
**Негізгі мағынасы** «Кісідегінің кілті аспанда» деген мақал біреудің мүлкіне, дүниесіне немесе қолында жоқ нәрсеге оңай...
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің...
Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
Есеп ұстауға тырысады.
**Негізгі мағынасы** Ақша қолда ұзақ тұрмай, оңай жұмсалып кетуге бейім екенін мақал тура мағынасында білдіреді. Ал аста...
Бай болсаң аспа,
Жоқ болсаң саспа.
Жоқ болсаң саспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды байлыққа мастанбауға, кедейлікке күйзеліп, абыржып кетпеуге үйретеді. Тура мағынас...
Мал сақтама, ар сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды көбейтуге ғана ұмтылма, ең алдымен ар-ұятты сақта деген ой. Аста...
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда мал, дәулет, байлық бар кезде айналаңда дос көп көрінеді, тіпті...
Бермесе де бай жақсы,
Жемесе де май жақсы.
Жемесе де май жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда бай адамның өзі бермесе де, оның барлығы елге жұғымды, пайдалы деген ой...
Піскен асқа тік қасық.
**Негізгі мағынасы** Піскен асқа тік қасық — дайын тұрған іске араша болғыш, ортаға түсіп үлес алғыш адамды меңзейді. Ту...
Арпа, бидай ас екен,
Алтын, күміс тас екен.
Алтын, күміс тас екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арпа мен бидай — адамның күнделікті ас-ауқаты, ал алтын мен күміс — сыр...
Денсаулық - зор байлық.
**Негізгі мағынасы** Денсаулықтың қадірі барлық байлықтан жоғары деген ой айтылады. Адамның қолында мал-мүлік, ақша, ата...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.