Ақша, байлық туралы 408
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
408
Мақал-мәтел
133.2K
Қаралым
326
Орташа
Сұрыптау:
Асы жоқ алтын аяқты,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тамағы жоқ, бірақ аяғы алтыннан жасалған қымбат ыдыстың да пайдасы шамалы…
Пәлен жерде алтын бар,
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қиялға ермей, шындықты дұрыс бағалауға шақырады. Тура мағынасы: «алыста бір жерде…
Берген жомарт емес, алған жомарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге сый берген адам ғана жомарт деп бағаланбайды, кейде алған адамның…
Мал сақтама, ар сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малды көбейтуге ғана ұмтылма, ең алдымен ар-ұятты сақта деген ой. Астарлы…
Алтын алма, алғыс ал,
Алғыс алтын емес пе.
Алғыс алтын емес пе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның алған дүниесіне емес, көрген жақсылығына, еткен қызметіне шынайы ризалық білдірудің…
Күнде бір мақал
«Ақша, байлық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Түйе бақтым - түйме тақтым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының…
Ақшаның көзі қызыл.
Негізгі мағынасы «Ақшаның көзі қызыл» деген мақал ақша табудың оңай еместігін, оның артында көбіне еңбек, тер төгу…
Ақша ашпайтын құлып жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша кез келген құлыпты аша алады деген ой. Астарлы мағынасы — дүниеде…
Ақыл байлық - азбас байлық,
Темір байлық - тозбас байлық.
Темір байлық - тозбас байлық.
Негізгі мағынасы Ақыл — адамнан кетпейтін, өмір бойы пайдасын тигізетін ең қымбат байлық. Ол адамды дұрыс жолға салып…
Мешкей семірмейді, ұры байымайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашкөздік пен арамдықтың түбі жақсылыққа жеткізбейтінін айтады. Тура мағынасында көп жейтін…
Жарлының аузы аққа тисе, мұрны қанайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның аузы ақ тағамға, яғни сүт, қаймақ, май сияқты дәмді асқа…
Аз ақшаға алданып,
Өнбес іске жалданба.
Өнбес іске жалданба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды азғантай пайдаға қызығып, түбі жоқ, берекесіз іске кірмеуге шақырады. Тура…
Мал жұтар , өнер жұтылмас.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — мал-қорадағы байлық, дәулет уақыт өте азаюы, жоғалуы немесе жұтқа ұшырауы…
Қарыз күліп кіріп, жылап шығады.
Негізгі мағынасы Қарыз алу алғашында жеңіл, тіпті қуанышты көрінеді: адамға қажет нәрсені дереу алуға мүмкіндік береді…
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз…
Байдың асын байғүс қызғанады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулетті адамның ас-суын, дастарқанын кедей адамның қызғануы. Астарлы…
Ағайының бай болса,
Асағаның май болар.
Асағаның май болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ағайының дәулетті, жағдайы жақсы болса, сенің де тұрмысыңа соның шарапаты…
Борыш көркі - төлеген.
Негізгі мағынасы «Борыш көркі — төлеген» деген мақал қарыздың да, уәденің де сәні оны дер кезінде өтеуде екенін…
Құдайдың бергені қолдануға жақсы,
Достың бергені мақтануға жақсы.
Достың бергені мақтануға жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның алған нәрсесінің қадірін екі түрлі қырынан көрсетеді. Құдай берген нығмет — адамның…
Малдан айырылсаң да, ақылдан айырылма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең үлкен байлық — мал-мүлік емес, ақыл екенін ескертеді. Малдан айырылу, дүние…
Жаманнан қарыз алсаң,
Тар жерде жаныңды қысар.
Тар жерде жаныңды қысар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман, сенімсіз адамнан қарыз алудың зиянын ескертеді. Тура мағынасында, ондай адам берген…
Жұтқан жұтамас.
Негізгі мағынасы «Жұтқан жұтамас» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені жұтып қойған адам қайта жұта алмайды. Ал…
Ақша бар жерде албасты бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша жүрген жерде бір жамандық, пәле-қаза, азғыру да бірге жүруі мүмкін…
Мал тапқан ердің жазығы жоқ.
Негізгі мағынасы «Мал тапқан ердің жазығы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — еңбек етіп, мал жиған адамның айыбы жоқ…
Алажағым кетсе де, айтажағым кетпесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамда дүние-мүлік, мал, не басқа да артық қазына азайса да, ең қымбат…
Теңге - тиыннан, тұлпар - құлыннан.
Негізгі мағынасы Теңге тиыннан құралады, ал үлкен істердің бастауы да ұсақ нәрседен басталады. Мақалдың тура мағынасы…
Дауыл - құйыннан, ақша - тиыннан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аздан жиналып, көп болатынын, ұсақ нәрсенің де үлкен іске бастау екенін білдіреді. Тура…
Есептемегенге бәрі түгел.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсені санап, есептеп отырмаса, оған бәрі түгел, бәрі…
Бай болам десең, аузыңды бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бай болғың келсе, аузыңды тый, орынсыз сөйлеме, сөзді өлшеп айт. Астарлы…
Алмақтың да салмағы бар.
Негізгі мағынасы «Алмақтың да салмағы бар» деген мақал бір нәрсе алудың, біреуден дәметудің, пайда күтудің өз…
Қарыз, қарызды беру - парыз.
Негізгі мағынасы Қарыз алу оңай, бірақ оны уақытында қайтару – адамдық міндет. Мақалдың тура мағынасы: біреуден алған…
Әркімнің бір ойы бар,
Қорасында мың қойы бар.
Қорасында мың қойы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның өз пікірі, өз түсінігі, өз ой-өрісі болатынын білдіреді. Бірақ кейде адам сөзінде…
Жабыны жауға мінбе жалы бар деп,
Жаманмен құда болма малы бар деп.
Жаманмен құда болма малы бар деп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сырт көзге жылтыраған, жалы бар жабы аттың бәрі мінуге жарай бермейді, ал…
Досым көп деп мақтанба,
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға күпірленбе, астамсынба, өзіңді өзгеден жоғары қойма деген ой айтады. Досың көп болса…
Адам болам десең,
Арыңды ақшаға сатпа.
Арыңды ақшаға сатпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең басты құндылығы — ар-ұяты мен намысы екенін айтады. Тура мағынасында, адам өз…
Базарда бәрі бар,
Ақшаң болса, әрі бар.
Ақшаң болса, әрі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда неше түрлі тауардың бәрі табылады, бірақ оны алу үшін ақша керек…
Арзан алдайды.
Негізгі мағынасы «Арзан алдайды» деген мақалдың тура мағынасы — тым арзан нәрсе сырттай ұтымды көрінгенімен, сапасы…
Жарлының бір тойғаны шала байығаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам бір рет тамаққа тоқтығып алса, өзін бірден байығандай…
Бардың базары жанында.
Негізгі мағынасы «Бардың базары жанында» деген мақалдың тура мағынасы — қолында малы, дүниесі, ырысы бар адамның…
Әуелгі байлық - денсаулық.
Негізгі мағынасы Әуелгі байлық – денсаулық деген сөз адамның ең үлкен қазынасы ақша да, мал да емес, алдымен саулық…
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін…
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
Негізгі мағынасы Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің шын…
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын…
Жаманнан жарты аяқ ас қалады.
Негізгі мағынасы Жаман адамнан не пайда, не береке шықпайды деген ой айтылады. Тура мағынада: жаман, сараң не пейілі…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.