Адам туралы — 92-бет 4641
Сұрыптау:
Өтірікші бел асырғанмен ел асырмайды.
Негізгі мағынасы Өтірікші уақытша алдап, бір сәтке үстем болып көрінуі мүмкін. Бірақ оның сөзіне жұрт сенбейді…
Өтірікші - Құдайдың дұшпаны.
Негізгі мағынасы «Өтірікші - Құдайдың дұшпаны» деген мақал өтіріктің ең ауыр мінез екенін ескертеді. Тура мағынада бұл…
Өтірікшінің куәсі қасында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік айтатын адамның сөзіне толық сенуге болмайтынын білдіреді. Өтірікші өз өтірігін…
Өтірікшінің сөзі өрге баспас.
Негізгі мағынасы Өтірік айтқан адамның сөзіне жұрт сенбейді, сондықтан оның ісі де, ойы да алға баспайды. Мақалдың тура…
Өтірікшінің шын сөзі зая кетеді.
Негізгі мағынасы Өтірік айтып үйренген адамның бір рет айтқан шын сөзіне де жұрт сенбей қалады. Яғни жалған сөз көп…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Өтірікшіні сөзінен емес, көзінен таны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік айтатын адамды оның сөзіне ғана қарап емес, мінез-құлқы мен көзқарасына қарап тану…
Өтірікші өз сөзіне сенбейді.
Негізгі мағынасы Өтірік айтқан адам бір рет алдаса, кейін өз сөзіне де күмәнмен қарайды. Себебі өтіріктің ізі тез…
Өтірікші өлген кісіні куә етеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірікке үйренген адамның шындықты бұрмалауға дейін баратынын білдіреді. Тура мағынасында…
Өтірікші түске дейін өзіне де сенбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік айтудың адам беделін түсіретінін білдіреді. Өтірікке әбден үйренген адам өз сөзінің…
Өтірікші уәдешіл.
Негізгі мағынасы «Өтірікші уәдешіл» деген мақал сөз бен істің қабыспайтын, уәде беруге келгенде тым жылдам, бірақ сол…
Өтірік шындықтың қасына түнейді.
Негізгі мағынасы Өтірік уақытша ғана өмір сүретін, шындықтың жанында ұзақ тұра алмайтын нәрсе деген ойды білдіреді…
Өтірік ырысты байлайды.
Негізгі мағынасы «Өтірік ырысты байлайды» деген мақал жалған сөздің ақыры жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура…
Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Жамылғы алып қума.
Негізгі мағынасы Әлдеқашан өтіп кеткен, ұзап кеткен жаудың соңынан жамылғы алып, алыс сапарға шыққандай қума. Мақал…
Өткеннің жақсылығы - тағылым,
Жаманы - сабақ.
Жаманы - сабақ.
Негізгі мағынасы Өткен өмірде болған жақсы іс те, жаман іс те бекер кетпейді. Жақсысы адамға өнеге, бағыт-бағдар…
Өткеннің үлгілі сөзін жатта,
Көңіліңе ой салады әр уақытта.
Көңіліңе ой салады әр уақытта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өткен ұрпақтың айтқан өнегелі, тәжірибелі сөздерін ұмытпай, жадыңда сақта деген ойды…
Өткір кездік қап түбінде жатпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өткір кездік қаптың түбінде ұзақ жатпайды, өйткені мұндай құралдың қажеті…
Өткір қырғыш қазан түбін теседі.
Негізгі мағынасы Өткір қырғыш қазанның түбін тесіп жібереді деген сөздің тура мағынасы — өте өткір құрал абайсыз…
Өткір пышақ жанға керек, қынға қас,
Өткір сөз дауға керек, жанға қас.
Өткір сөз дауға керек, жанға қас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, өткір пышақ кәдеге жарайды, бірақ қынға салуға қолайсыз; ал өткір…
Өткір пышақ қынға қас,
Өтірік сөз жанға қас.
Өтірік сөз жанға қас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындық пен өтіріктің ара жігін ашып тұр. Өткір пышақ қынға симай, сыртқа шығып тұрса, қалай…
Өткір тіл - дарын,
Ұзын тіл - жауың.
Ұзын тіл - жауың.
Негізгі мағынасы Өткір тіл дегені — ойды дәл, қысқа, орнықты айтып, сөзді орнымен қолдану. Мұндай сөз адамға пайда…
Өтпес жарлық - байға қорлық.
Негізгі мағынасы Орындалмайтын бұйрық берген адам өзін-өзі масқаралайды. Бай, яғни билігі мен беделі бар кісі жарлық…
Өтпес пышақ қол кесер.
Негізгі мағынасы Өтпес пышақ — істің құралы бола алмайтын, пайдасынан зияны көп нәрсенің бейнесі. Бұл мақалдың тура…
Пайғамбардың қасында шадияр кісі ме
Негізгі мағынасы Пайғамбардың жанында тұрғанда оның төрт серігі, шадиярлардың өзі көзге ілінбейді. Мақал ұлы адамның…
Пайда көздеген - жалғанның құлы.
Негізгі мағынасы Көзі тек пайдада болған адам бір нәрсеге құл болады — мына жалған дүниеге. «Жалған» бұл жерде өтірік…
Пайда, мақтан, әуесқой - шайтан ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды пайда қуып, орынсыз мақтанға салынып, бос әуестікке ермеуден сақтандырады. Тура…
Пайдасы бар жігіттер,
Дария шалқар көлмен тең.
Пайдасы жоқ жігіттер,
Ел қонбайтын шөлмен тең.
Дария шалқар көлмен тең.
Пайдасы жоқ жігіттер,
Ел қонбайтын шөлмен тең.
Негізгі мағынасы Пайдалы жігіттер шалқыған дария мен кең көлдей: айналасындағы жұрт сол судан қанып, малын суарып…
Пайдасы жоқ байдан без,
Панасы жоқ сайдан без.
Панасы жоқ сайдан без.
Негізгі мағынасы Ешкімге пайдасы тимейтін байдан аулақ бол, жел мен боранда пана болмайтын сайдан да аулақ бол. Мақал…
Пайдасыз бұлт теңізге жауады.
Негізгі мағынасы «Пайдасыз бұлт теңізге жауады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлттан түскен жаңбыр теңізге құйылып…
Пайдасыз нақыл - баянсыз ақыл.
Негізгі мағынасы Іске аспайтын нақыл — баянсыз, тұрақсыз ақыл. Адам көп мақал-мәтел, өсиет сөз біліп, оларды аузынан…
Палуанға да күш керек.
Негізгі мағынасы Палуанға да күш керек деген сөздің тура мағынасы — күресетін адамға физикалық қуат қажет. Астарлы…
Палуанға оң, терісі бірдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: палуанның денесі берік, қай жағынан қарасаң да, күші де, салмағы да…
Палуанның жаманы
Шалдырған соң өкінер.
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң өкінер.
Шалдырған соң өкінер.
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң өкінер.
Негізгі мағынасы Нашар палуан аяғын шалдырып, жерге жығылған соң ғана «абайламадым-ау» деп өкінеді. Нашар күзетші малды…
Парақордың тобасына сенбе,
Айлакердің көз жасына сенбе.
Айлакердің көз жасына сенбе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі адамға сенбеуді ескертеді: парақорға да, айлакерге де. Тура мағынасында — ар-ұяты…
Парықсызға бәрі бір:
мейлі қамқа, мейлі бөз.
мейлі қамқа, мейлі бөз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: талғамы жоқ, қадірді білмейтін адам үшін қамқа да, бөз де бірдей. Яғни…
Пасықта ұят, зұлымда опа жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман ниетті, ар-ұяты әлсіреген, ішкі дүниесі бұзылған адамнан қайырым да, тұрақты жақсылық…
Пасықтың пиғылы лас.
Негізгі мағынасы Пасық адам — ішкі ниеті бұзық, арам ойлы, көреалмайтын, екіжүзді кісі. Мақалдың тура мағынасы адам…
Патша бере алмаған ақылды ойшыл берер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір нәрсені патша сияқты ең құдіретті адам да бере алмауы мүмкін…
Патша залым болса, жұрт тозады,
Патша ғалым болса, жұрт озады.
Патша ғалым болса, жұрт озады.
Негізгі мағынасы Патша залым болса, жұрт тозады, патша ғалым болса, жұрт озады деген сөз. Елдің жағдайы билеушінің кім…
Патшаның қолтығы кең, құйрығы ұзын.
Негізгі мағынасы Патшаның қолтығы кең, құйрығы ұзын деген сөз мемлекет билігінің ауқымы туралы. Қолтығы кең — ол көп…
Пәк пенде пәлесіз.
Негізгі мағынасы «Пәк пенде пәлесіз» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі таза, ниеті түзу адам бәле-жалаға көп…