Палуанның жаманы
Шалдырған соң өкінер.
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң өкінер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: палуан әлсіз болса, күресте жығылып барып өкініш етеді; күзетші нашар болса, сақтықтан кеш қалып, бір нәрсені ұрлатып не жоғалтып барып қапаланады. Астарлы мағынасы — кез келген істі бастар алдында жауапкершілік пен даярлық керек, өйтпесе істі соңынан түзету қиын. Адам қателіктің алдын алмаса, өкініш көбейеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «палуан» — күш пен қайраттың, ал «күзетші» — сақтық пен қырағылықтың бейнесі. «Шалдыру» — қарсыласқа жол беру, жеңілу; «алдыру» — бір нәрседен айырылып қалу. Екі бейне де бір ойды күшейтеді: күшті адам да, сақ адам да өз ісіне немқұрайды қараса, нәтижесі өкінішпен аяқталады. Яғни ерлік те, күзет те тек атақ емес, нақты дайындық пен ұқыптылықты талап етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда, тіпті күнделікті тұрмыста да қолданылады. Мысалы, күзетші камераны уақытында тексермесе, ұрлық болып кеткен соң ғана әрекет етуі мүмкін. Сол сияқты студент емтиханға дайындалмай барып, төмен баға алған соң өкінеді. Мақал алдын ала қамданып, істі тиянақты атқаруға үйретеді.
Shaldyrǵan soń ókiner.
Kúzetshiniń jamany
Aldyrǵan soń ókiner.