Адам туралы — 93-бет 4641

Пәлегі таза қауынның,
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның пәлегі таза болса, түйіні де таза, сапалы болады. Астарлы…
LAT 329
Пәледен машайық қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: пәле-қаза, дау-дамай, қиындық сияқты кесірлі нәрседен тіпті машайық та…
LAT 294
Пәле, жала жоламас,
Ақ түйелі алтауға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде береке, сыйластық пен жөн білетін орта болса, оған пәле де, жала да жолай…
LAT 270
Пәле қайда деме, аяқ астында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, кез келген қауіптің қайдан, қашан шығатынын естен шығармауға шақырады…
LAT 273
Пәле қуған пәлеге жолығады,
Жала қуған жалаға жолығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге жамандық іздеген, біреуге пәле жаппақ болған адам ақырында сол…
LAT 354
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Telegram-ды ашу
Пәлелі жерге бармағыңды тықпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, өзіне қауіп төндіретін жерден аулақ жүруге шақырады. Тура…
LAT 291
Пейілі жаман кісіден күседі,
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен пейілінің қандай екенін танытады. Пейілі жаман, сараң не күншіл кісі…
LAT 303
Пейілі жаман пәлеге жолығады,
Бітпейтін жалаға жолығады.
Негізгі мағынасы Пейілі жаман, яғни ниеті бұзық, іші тар адам өзі де пәлеге ұшырайды, бітпейтін жалаға да қалады. Мақал…
LAT 303
Пейілі кедей байдан сақтан.
Негізгі мағынасы «Пейілі кедей байдан сақтан» деген мақал сырттай бай көрінген адамның мінезі тар, ниеті жаман болса…
LAT 304
Пейілі кең кемімес,
Пейілі тар кеңімес.
Негізгі мағынасы Пейілі кең адам ешқашан кемімейді, өйткені оның жомарттығы, ақ көңілі, адамға деген жылы көзқарасы…
LAT 361
Пейіліңді кеңге сал,
Қырманыңды дөңге сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кеңпейілді, жомарт, қолы ашық болуға үндейді. Тура мағынасында — қырманы қуаң, биік…
LAT 376
Пейіліңе қарай - пейішің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен көңіл күйі өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Яғни пейілі кең…
LAT 465
Пейілі тар
аспанды алақандай,
жерді тебінгідей көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сараң, тар пейілді адамның дүниетанымы да тар болатынын білдіреді. Ондай кісі өзінен басқа…
LAT 291
Пейіл кетсе - ант атты.
Негізгі мағынасы Пейіл — адамның ішкі ниеті, ықыласы, көңіл тазалығы. Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның пейілі…
LAT 253
Пенденің қарны тойса,
Тілінен ерік кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам тоқшылыққа жетсе, кейде сақтықтан айрылып, ойланбай сөйлеп кететінін білдіреді. Аш…
LAT 301
Періштенің айтқаны мен ойлағаны болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — періште не айтса, не ойласа, соның бәрі орындалады деген сенімге…
LAT 261
Періштенің де бес міні бар.
Негізгі мағынасы Тіпті періштенің өзінде бес кемшілік бар, ендеше пенде баласынан мүлде мінсіздік күтудің жөні жоқ…
LAT 314
Пілден тіл күшті.
Негізгі мағынасы Пілден тіл күшті деген мақал сөздің қуаты кейде ең зор күштен де басым болатынын білдіреді. Тура…
LAT 301
Піл көтермегенді тіл көтереді.
Негізгі мағынасы Піл көтермегенді тіл көтереді деген мақал сөздің құдіретін көрсетеді. Тура мағынасында пілдей ауыр…
LAT 437
Піскен астың күйігі жаман.
Негізгі мағынасы Әбден пісіп, дайын болған ас соңғы сәтте күйіп кетсе, бүкіл еңбек зая болады, оның өкініші ерекше ащы…
LAT 416
Пітінә адам - безбүйрек,
Пәле тоқыр ішіне.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай сыпайы, тақуа не ізгі көрінген адамның ішінде мейірім, адамдық сезім болмаса, оның…
LAT 311
Пішені өртенбегеннің бәрі ақылды.
Негізгі мағынасы Пішені өртенбеген кісінің бәрі өзін ақылды санайды дейді. Біреудің қысқа жинаған шөбі өртеніп кетсе…
LAT 326
«Пұт болдым» деп мақтанба,
Одан да ауыр батпан бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз күшіне, дәрежесіне не байлығына мастанбауды ескертеді. Тура мағынасында пұт пен…
LAT 516
Пұшыққа айна ұсынсаң, ашуландырасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы кемшілігі бар, бірақ онысын көтере алмайтын адамға кемшілігін бетке баспа дегенді…
LAT 378
Пысық болам деп пұшық болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бір істі асыра сілтеп, жасанды пысықтыққа салынып кетпеуді ескертеді. Тура…
LAT 336
Пышағыңды қайрап жүр,
Не соярыңды білмесең.
Жауабынды сайлап жүр,
Не сұрап, не айтарыңды білмесең.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға алдын ала ойлануды, істің де, сөздің де жөнін білуге шақырады. Тура мағынада пышақты…
LAT 319
Пышағыңды қынымен бер,
Қынымен берсең, шынымен бер.
Негізгі мағынасы Біреуге пышақ сыйласаң, оны жалаңаш күйінде емес, қынымен бірге бер; ал қынымен бергенің шын көңілмен…
LAT 351
Пышағыңды өткір қайра,
Не кесеріңді білмесең.
Көрінгенге сырыңды айтпа,
Не десеріңді білмесең.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға әр істің алдын ойлап, сөз бен әрекетке жауапкершілікпен қарауды ескертеді. Пышақты…
LAT 308
Пышағыңның күмісіне қарап,
Өтпесіне болайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: пышағыңның күмісі, яғни сыртқы жылтыры жақсы көрінсе де, мен оның…
LAT 286
Пышақ болмас жетесіз,
Өзі болған жігіттің
Тегін сұрап не етесіз?
Негізгі мағынасы Жетесіз нәрседен пышақ болмайды, яғни бойында негізі, ішкі қасиеті жоқ нәрседен іске жарайтын зат…
LAT 293
Пышақ қанша өткір болса да,
Өз сабын жона алмайды.
Негізгі мағынасы Пышақ қаншалық өткір болса да, өз сабын өзі жона алмайды: сапты басқа пышақпен, шебердің қолымен…
LAT 365
Пышақты өзіңе сұқ,
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ісіне, өз басына келетін ауыртпалыққа немқұрайды қарамауы керек деген ойды…
LAT 470
Рахат іздесең, бейнетінен қорықпа,
Қуаныш іздесең, қайғысынан қорықпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі жақсылық пен қуаныш оңай келмейтінін айтады. Рахатқа, табысқа, тыныш…
LAT 329
Рух пен намыс - егіз.
Негізгі мағынасы «Рух пен намыс - егіз» деген мақал адам бойындағы ішкі күш пен ар-намыстың бір-бірінен ажырамайтынын…
LAT 280
Рух - таза ақыл.
Негізгі мағынасы Мақал рухты адамның ең таза, ең биік ақыл-парасаты деп түсіндіреді. Тәннің қалауы, нәпсі, ашу ақылды…
LAT 389
Сабағы жаман жемістің дәні де жаман.
Негізгі мағынасы Жеміс ағаштан нәрді сабағы арқылы алады. Сабағы әлсіз, қураған не құрт түскен жемістің іші толық…
LAT 294
Сабасына қарай піспегі,
Мұртына қарай іскегі.
Негізгі мағынасы Сабасына қарай піспегі, мұртына қарай іскегі: әр ыдыстың өзіне лайық піспегі, әр мұрттың өзіне лайық…
LAT 338
Сабы алтын болса да,
Көсеудің көсеу аты қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сабы алтын болғанымен, көсеу — отқа арналған қарапайым құрал, оның атауы…
LAT 291
Сабы жоқ шотпен отын жарма,
Сабырсыз доспен жауға барма.
Негізгі мағынасы Сабы жоқ шотпен отын жару — қолыңды жарақаттап, ісіңді бітірмеу деген сөз. Сол сияқты сабырсыз…
LAT 288
Сабын кірді ашады,
Сабырсыз сырды ашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сабын кірді кетіріп, нәрсенің бетін тазартады. Ал астарлы мағынасы…
LAT 303