Өткір кездік қап түбінде жатпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өткір кездік қаптың түбінде ұзақ жатпайды, өйткені мұндай құралдың қажеті бар, ол бір жерде көмусіз қалмайды. Астарлы мағынасы — шын шебердің, қабілетті адамның, пайдалы істің бағасы жоғалмайды; дарынды, іске жарайтын жан ерте ме, кеш пе өз орнын табады. Яғни, қабілет пен қадір жасырын тұрса да, уақыт өте көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өткір кездік» — пышақтың өзі емес, өткір ой, ептілік, қабілет, қайраттың бейнесі. Ал «қап түбі» — елеусіз қалу, уақытша жасырыну, қолданылмай тұру дегенді білдіреді. Халық осы арқылы сапалы нәрсе мен дарынды адам көпке дейін тасада жатпайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуында, жұмыста немесе өнерде таланты бірден танылмаған адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір жас маман алғашында көзге түспей жүрсе де, жауапкершілігі мен білімі арқылы көп ұзамай жақсы қызметке көтеріледі. Сол кезде жұрт: «Өткір кездік қап түбінде жатпас» деп орынды айтады.