Жалқаудың соры - байлығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жалқаудың соры - байлығы» деген мақал жалқау адамның қолында бардың қадірін білмей, еңбексіз келген дүниені де шашып-төгіп, ақырында жоққа ұшырайтынын білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — жалқаудың байлығы болса да, оны ұстап тұра алмайды. Астарлы мағынасы — еңбек етпеген, тырыспаған адамға береке тұрмайды, дүние де, мүмкіншілік те тез таусылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «соры» сөзі — сәтсіздік, кесел, кері кету дегенді аңғартады. Ал «байлық» тек ақша не мал емес, адамның қолындағы мүмкіндік, несібе, дәулет, уақыт та болуы мүмкін. Яғни жалқаулық байлықты өсірмейді, қайта оны құтсыздандырады. Халық мұнда жалқаулықты адамның өзіне сор болып жабысатын мінез ретінде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда да бұл мақал өте орынды. Мысалы, студент дайындалмай, тапсырмасын кейінге ысырып жүрсе, алдымен үлгерімі төмендейді, соңында стипендиясынан да, сенімнен де айрылуы мүмкін. Сол сияқты табысы жақсы адам да еңбегін бақыламаса, ақшасын орынсыз жұмсап, қиындыққа тап болады. Мақал адамды еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа, барды бағалауға үндейді.