Жалғыз мая қайымас,
Жалғыз жігіт байымас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз тұрған мая, яғни шөп үйіндісі толық сақталмай, тез тозады; ал жалғыз жігіт өз еңбегін көбейтіп, дәулет жинай алмайды деген ой. Астарлы мағынасы — адамға жалғыздық жараспайды, тіршілікке тірек болатын нәрсе — ынтымақ, серіктестік, көптің көмегі. Бірігіп істелген іс берекелі болады, ал жалғыздың қолынан іс аз, қуаты да шектеулі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жалғыз мая» — қорғансыз, күтімсіз күйді білдіретін бейне. Маяның қайымай қалуы оның шашылып, ыдырап кетуін меңзейді. «Жалғыз жігіт» — елден бөлініп, қолдаусыз жүрген адам. «Байымас» сөзі тек мал-мүлікке емес, жалпы өсіп-өркендеу, алға жылжу мағынасын береді. Яғни халық жалғыздықты береке әкелмейтін күй ретінде суреттеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ортақ жұмыс, командамен іс атқару қажет болғанда қолдануға болады. Мысалы, бірнеше адам бірігіп шағын бизнес ашса, міндеттерді бөлісіп, тезірек табысқа жетеді. Ал бір адам бәрін жалғыз көтерсе, шаршап, істі толық жүргізе алмауы мүмкін. Сондықтан мақал ынтымақ пен өзара көмектің құнын еске салады.
Jalǵyz jigit baıymas.