Адам туралы — 3-бет 4641
Сұрыптау:
Адам қайғысы - заман қайғысы.
Негізгі мағынасы Жеке адамның басына түскен қайғы көбіне оның заманының қайғысы: соғыс, аштық, жұт, әділетсіздік әр…
Адам қатесіз болмайды,
От түтінсіз болмайды.
От түтінсіз болмайды.
Негізгі мағынасы От жаққан жерде түтін шықпай қоймайды, ол оттың өзімен бірге туады. Мақал адамның қатесін де осылай…
Адам қатесіз болмас,
Көл бақасыз болмас.
Көл бақасыз болмас.
Негізгі мағынасы Көлде бақа болмай тұрмайтыны сияқты, адам да қатесіз өмір сүрмейді. Мақал мінсіз адам жоқ екенін…
Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
Негізгі мағынасы Адам жаман сөз естіп, жаман хабар тыңдаудан азады, яғни арықтап, жүдейді; ал көңілі тоқ, қуанышты…
Адам құрсақтан арымайды,
Құлақтан ариды.
Құлақтан ариды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам құрсақта жатқанда бұзылмайды, ал құлақ арқылы естіген сөзден, көрген…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Адам қырықта - қылау, елуде - елік.
Негізгі мағынасы Мақал адамның жасқа келгенде сыртынан байқалатын өзгерісін айтады. «Қылау» — жұқа ақ қырау; қырық…
Адам мен адамды сөзі мен көркі теңейді.
Негізгі мағынасы Адамдарды бір-бірімен салыстырып, бір қатарға қоятын нәрсе — олардың сөзі мен көркі. Мұндағы көрік тек…
Адам мен адамның арасы жер мен көктей.
Негізгі мағынасы Екі адамның арасындағы айырма жер мен көктің арасындай алыс болуы мүмкін. Сырттай бәрі бірдей: екі…
Адамнан адам асса да,
Ғаламнан аспайды.
Ғаламнан аспайды.
Негізгі мағынасы Адамдар бір-бірінен озады: біреу күшті, біреу ақылды, біреу бай. Бірақ қанша озса да, ешкім бүкіл…
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Негізгі мағынасы Мақал сұрақ-жауап түрінде құрылған. Адамның адамнан артықшылығы неде? Бір ауыз сөзде. Малдың малдан…
Адамнан үлкен ат жоқ,
Наннан үлкен ас жоқ.
Наннан үлкен ас жоқ.
Негізгі мағынасы «Ат» мұнда жылқы емес, атау, есім. Дүниеде «адам» деген атаудан үлкен, қадірлі ат жоқ, ал ас атаулының…
Адамның аңырағаны - жуасығаны.
Негізгі мағынасы Мақалдың сөзі қысқа, мағынасы ауыр. «Аңырау» — жан даусы шығып бақыру, боздау, кей өңірде абдырап…
Адамның екінші табиғаты - әдет.
Негізгі мағынасы Әдет — күн сайын қайталана беретін іс-қимыл. Ол алғашында адамның өз еркімен басталады, ал бара-бара…
Адамның жаманы бар,
Күннің жаманы жоқ.
Күннің жаманы жоқ.
Негізгі мағынасы Мақал жаман адамның болатынын, ал жаман күннің болмайтынын айтады. Яғни сәтсіздікке күнді, уақытты…
Адамның жаны - Алланың аманаты.
Негізгі мағынасы Аманат — біреу сеніп тапсырған, уақытша сақтауға берілген нәрсе. Оны иесіне бүтін қайтару — адамның…
Адамның жүзіне бақпа, сөзіне бақ.
Негізгі мағынасы Біреумен танысқанда оның жүзіне, сырт келбетіне емес, айтқан сөзіне құлақ сал дейді мақал. Жүз әдемі…
Адамның жүрген жері - абат.
Негізгі мағынасы Адам қоныстанған жер көркейеді: тың далада үй бой көтеріп, бау-бақша өседі, құдық қазылып, жол…
Адамның жүрген жері - гүлстан.
Негізгі мағынасы Гүлстан — гүлге толы бақ. Мақал адам қолы тиген, адам тұрған жердің гүл бағындай көркейетінін айтады…
Адамның көңілі бір атым насыбайдан қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңілі кейде өте ұсақ, болмашы нәрседен-ақ суып қалатынын білдіреді. Тура…
Адамның көңілі,
Өгіздің тұмсығы қартаймайды.
Өгіздің тұмсығы қартаймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңілі мен қалауы ешқашан толық қартаюды білмейтінін аңғартады. Тура мағынасында…
Адамның күні - адаммен.
Негізгі мағынасы Мұндағы «күн» — тіршілік, күнкөріс, өмір сүру мағынасында. Адам жалғыз күн көре алмайды: оның нанын…
Адамның қолы - гүл, маңдай тері - нұр.
Негізгі мағынасы Мақал адамның еңбегін екі сұлу бейнеге теңейді. Қол — гүл, өйткені ол дүниеге сән кіргізеді: егін…
Адамның құлқы түзелмей,
Құлпы түзелмейді.
Құлпы түзелмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі мінезі тығыз байланысты екенін айтады. «Құлқы» — адамның…
Адамның өзі жетпеген жерге сөзі жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің күшін, ойдың алыстығын білдіреді. Адамның өзі бір жерге бара алмаса да, айтқан сөзі…
Адамның сырты алдамшы.
Негізгі мағынасы Адамның сырты, яғни киімі, келбеті, жүріс-тұрысы, жылы жымиысы оның шын болмысын көрсете бермейді…
Адамның тізгіні - ақыл.
Негізгі мағынасы Атты тізгін басқаратындай, адамды ақыл басқарады. Тізгінсіз ат қайда кетері белгісіз, ол жартасқа да…
Адамның үш қасиеті:
қайтпас қайрат,
нұрлы ақыл,
жылы жүрек .
қайтпас қайрат,
нұрлы ақыл,
жылы жүрек .
Негізгі мағынасы Мақал адамды адам ететін үш қасиетті атайды. Қайтпас қайрат — қиындықта шегінбейтін жігер, ерік-күш…
Адамның ұяты бетінде,
Адамгершілігі ниетінде.
Адамгершілігі ниетінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шын болмысы сыртқы көрінісінен ғана емес, ішкі дүниесінен танылатынын айтады. «Ұяты…
Адам ойға тоймас,
Бөрі қойға тоймас.
Бөрі қойға тоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ой-арманы мен қанағаты шексіз екенін білдіреді. Адам бір жетістікке жетсе де, көңілі…
Адам өзгенің қадірін өзі арқылы түсінеді.
Негізгі мағынасы Адам біреудің қадірін, еңбегін, жанының ауырғанын көбіне өз басынан өткергенде түсінеді. Ата-ананың…
Адам өзінен кейінгілерді көріп қартаяды.
Негізгі мағынасы Адам өзінің қартайғанын айнадан емес, өзінен кейін туған балалардың, інілердің, немерелердің…
Адам өз қолын өзі кесе алмайды.
Негізгі мағынасы Өз қолын өзі кесетін адам жоқ: қол ауырса да, кемшілігі болса да, ол өз денеңнің бөлігі. Мақал көбіне…
Адам санасын ар түзейді.
Негізгі мағынасы Адамның сана-сезімі, ой-өрісі дұрыс болса, оның мінезі де, іс-әрекеті де түзеледі. Яғни адамды жақсы…
Адам сөйлескенше, жылқы кісінескенше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір-бірімен тіл табысуы оңай емес, алдымен танысу, аңдау, мінезін байқау керегін…
Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік.
Негізгі мағынасы Бір адамның бойында екі түрлі қасиет қатар жүреді. Ол тастай берік: ауыр еңбекке, аштыққа, қайғыға…
Адам тілінен жазады, ұры - ізінен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз басына пәле көбіне өз сөзінен келетінін аңғартады. Ойланбай сөйлеген адам…
Адам тілінен табады,
Сиыр мүйізінен табады.
Сиыр мүйізінен табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына келетін жақсылық не жамандық көбіне өз ісі мен мінезінен туатынын меңзейді…
Адам туа жаман емес, жүре жаман.
Негізгі мағынасы Ешкім жаман болып тумайды, жаман әдет пен мінез адамға өмір жолында, жүре келе жұғады. Нәресте таза…
Адам - түп ата, Хауа - түп ана.
Негізгі мағынасы Мақал барша адамзаттың бір ата мен бір анадан тарағанын айтады. Діни аңыз бойынша, алғашқы адам — Адам…
Адам үш күннен кейін көрге де үйренеді.
Негізгі мағынасы Адам үш күннен кейін көрге де үйренеді — яғни ең жайсыз, ең ауыр жағдайдың өзіне де уақыт өте келе…