Адамның аңырағаны - жуасығаны.

Күнде бір мақал

«Адамның аңырағаны - жуасығаны.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Мақалдың сөзі қысқа, мағынасы ауыр. «Аңырау» — жан даусы шығып бақыру, боздау, кей өңірде абдырап, таңырқап қалу. «Жуасу» — асау аттың үйретіліп, момын болғаны сияқты, қайсарлықтың басылуы. Мақалдың ойы: адамның қатты қиналып, не істерін білмей аңырап қалғаны — оның жуасыған, мойынсұнған сәті. Ауыр қайғы, күтпеген соққы ең тәкаппар кісінің де өркөкіректігін басып, оны кішірейтеді. Кейде мұны басқаша да түсінеді: жылап-еңіреп алған адамның ашуы басылып, көңілі жұмсарады.

Образдар мен теңеулер

Мақал мал бағу тілімен үндес. «Жуасу» көбіне жылқыға, түйеге айтылады: асау тай ер-тоқымға көніп, ауыздыққа үйренгенде «жуасыды» дейді. «Аңырау» да мал дауысымен байланысты: інгеннің боздағанын, сиырдың баласын іздеп мөңірегенін қазақ «аңырады» деп те айтқан. Мақал осы екі сөзді адамға жапсырады: аңыраған адам — асаулығынан айырылып, қолға көнген жан. Қысқа, екі мүшелі құрылым тұжырымды анықтама сияқты естіледі.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды бұрын тәкаппар, қатал болған адамның қиындықтан кейін жуасып, басылғанын көргенде айтады. Көбіне ересектер өзара, жанашырлықпен немесе ойлана айтады. Қайғыдағы адамның бетіне айту мүлде орынсыз, оның қасіретін келемеждегендей естіледі. Мысалы: «Бұрын ешкімге сөз бермейтін еді, ұлы ауырғаннан бері момын тартты. Адамның аңырағаны — жуасығаны ғой».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдың тентек жігіті әкесі қайтыс болған соң үнсіз, сабырлы болып қалғанда, қариялар оны аяп осыны айтады.
— Бәрін өзім білемін деп жүрген кәсіпкер саудасы күйреген соң, бұрын менсінбеген ағайындарынан ақыл сұрап келеді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Адамның аңырағаны - жуасығаны. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Adamnyń ańyraǵany - jýasyǵany.