Адам туралы — 4-бет 4641
Сұрыптау:
Адам ұйымшыл, мал үйіршіл.
Негізгі мағынасы Мал үйірімен, табынымен жүреді: жалғыз қалған қой мазасызданып, үйірден адасқан жылқы өз тобын іздеп…
Адам шыдағанға құрыш шыдамайды.
Негізгі мағынасы Құрыш — шыңдалған, ең берік болат. Мақал оның өзін адамнан әлсіз етіп көрсетеді: құрыш сынатын…
Адамына қарай сәлемі.
Негізгі мағынасы Әр адамға оның жасына, орнына, мінезіне сай сәлем беріледі. Үлкенге иіліп, қолын алып, ізетпен…
Адасқанға жұлдыз Айдай,
Қарны ашқанға көже майдай.
Қарны ашқанға көже майдай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жолынан адасқан адамға түндегі жұлдыз бен ай бағыт көрсеткендей, ал қарны…
Адасқанды артындағысы біледі,
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қателескенде немесе жолдан жаңылғанда, оны ең алдымен қасында жүрген жақын адамдары…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Адасқан қаздай, руы аздай.
Негізгі мағынасы Тобынан адасқан қаз сияқты, руы аз адамдай деп мақал жалғыз, тірексіз қалған кісінің күйін суреттейді…
Адасқанның айыбы жоқ,
Қайтып үйірін тапқан соң.
Ашылғанның айыбы жоқ,
Өзі біліп жапқан соң.
Қайтып үйірін тапқан соң.
Ашылғанның айыбы жоқ,
Өзі біліп жапқан соң.
Негізгі мағынасы Адасқан жылқы үшін айып жоқ, егер ақыры өз үйіріне қайтып келсе; бір қатесі ашылған адам үшін де айып…
Адаспаймын деген адам талтүсте адасады.
Негізгі мағынасы «Мен адаспаймын» деп өзіне артық сенген адам күндіз, тал түсте, жол анық көрініп тұрғанда адасады…
Адаспаймын деген ерді,
Қараңғы түн, қалың тұман адастырады.
Қараңғы түн, қалың тұман адастырады.
Негізгі мағынасы Мен адаспаймын деп кеуде соққан ерді де қараңғы түн мен қалың тұман адастырады. Мақал асқақ сенім мен…
Ажал ақымақ үшін алтау,
ақылдыға біреу.
ақылдыға біреу.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдегі қауіпті, қиындықты, өлім қатерін әр адам әрқалай қабылдайтынын меңзейді. Тура…
Ажалдан қорықпа, аңнан қорық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен емес, далада кезігетін жабайы аңнан сақтансын деген ескерту…
Ажалды тышқанға аш мысық тап келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген мысық жолыққан тышқанды оңай олжа көреді, оны міндетті түрде…
Азалы алты қатын,
Әрқайсысы өз байын жоқтайды.
Әрқайсысы өз байын жоқтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір қайғының өзінен гөрі, әркімнің өз басындағы жоғын көбірек күйттейтінін білдіреді. Тура…
Азамат жолы - ар жолы.
Негізгі мағынасы Азаматтың жүретін жолы — ардың жолы: ол қандай іске кірісе де, ең алдымен ар-ұятын, адалдығын…
Азамат қолымен істегенін мойынымен көтереді
Негізгі мағынасы Қолмен істелген іс мойынға жүк болып түседі: адам не істесе, соның жауабын өзі арқалайды. Жақсы іс…
Азаматтың бір ажары - кеңдігі.
Негізгі мағынасы Азаматты көркейтетін, оған ажар беретін қасиеттің бірі — кеңдік. Кең адам — пейілі кең, жомарт…
Азаптан қашсаң, дозаққа ұшырарсың.
Негізгі мағынасы Азаптан, қиындықтан қашып құтылуға тырысқан адам одан да ауыр жазаға, үлкен өкінішке тап болуы мүмкін…
Азат басың болсын құл,
Қолдан келмес іске ұмтыл.
Қолдан келмес іске ұмтыл.
Негізгі мағынасы Мақал адамды биік мақсатқа ұмтылуға, қолдан келмейтіндей көрінген іске де батыл кірісуге шақырады…
Азған денеге ауру үйір.
Негізгі мағынасы Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тура…
Аздың азаншысы болғанша,
Көптің қазаншысы бол.
Көптің қазаншысы бол.
Негізгі мағынасы Аз топтың құрметті азаншысы болғанша, көпшіліктің қазан басындағы қызметшісі болған артық. Азаншы…
Аздың атасы бір, көптің көрі басқа.
Негізгі мағынасы Аз адамның атасы бір — олар бір әкенің ұрпағы, бір тектің баласы, сондықтан ауызбірлігі мықты. Ал…
Аздың ашпын дегеніне нанба,
Көптің тоқпын дегеніне нанба.
Көптің тоқпын дегеніне нанба.
Негізгі мағынасы Аз адам «ашпыз» десе де, көп адам «тоқпыз» десе де, сөзіне бірден сенбе дейді мақал. Аз кісіге аздаған…
Аз жасаған не білер,
Көп жасаған сол білер.
Көп жасаған сол білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жасы аз, өмір тәжірибесі аз адам көп нәрсені толық біле бермейді, ал жасы…
Аз көпке, аш тоққа теңгерілді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аз нәрсе көпке, аш адам тоқ адамға теңелді деген ой. Астарлы мағынасы…
Аз ойна , көп ойла.
Негізгі мағынасы Ойынға, ермекке азырақ уақыт бөліп, ойлануға, іс туралы толғануға көбірек уақыт бөл. Мақал ойынды…
Аз сөз - алтын, көп сөз - көмір.
Негізгі мағынасы «Аз сөз - алтын, көп сөз - көмір» деген мақал сөзді орнымен, қысқа әрі нұсқа айту керегін білдіреді…
Азу тісі балғадай.
Негізгі мағынасы «Азу тісі балғадай» деген мақал адам не хайуанның тісін балғаның басындай өте ірі, өткір, қатты етіп…
Азу тісі қаладай:
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай алып, айбарлы көрінгенмен, іші қауіпті, мінезі қатерлі адамды не құбылысты…
Ай - айдың аты басқа,
Әр айдың оты басқа.
Әр айдың оты басқа.
Негізгі мағынасы Әр айдың өз аты бар, сол сияқты әр айдың өз оты, яғни өз шөбі, өз жайылымы, өз табиғаты бар. Малшы…
Ай бетінде дақ бар.
Негізгі мағынасы «Ай бетінде дақ бар» деген мақал сырттай әдемі көрінгеннің өзінде кемшіліксіз болмайтынын білдіреді…
Айғырмен ойнаған ат арқасын алдырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: айғырмен ойнаған ат белі мен арқасына зақым келтіріп алады, яғни өзінен…
Айдабол, ас ішкенде пайда бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз қарап отырмай, отырған жерінде де пайдасын тигізуге шақырады. Тура…
Айдағаны - бес ешкі,
ЬІсқырығы жер жарады.
ЬІсқырығы жер жарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ісі мен сөзіне сай келмейтінін әжуалайды. Тура мағынада: айдап жүргені бар болғаны…
Айдай ажарды иттей нәпсі бүлдірді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы көркі қанша әдемі, мінезі мен болмысы қанша тартымды болса да, нәпсіге ерік…
Айдалаға атқан оқ ажалдыға тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оқты айдалаға атсаң да, ол біреуге тиіп, зиян келтіруі мүмкін. Астарлы…
Айдапсалдан аз өлер.
Көресалдан көп өлер.
Көресалдан көп өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асығыс, үстірт, жөн-жосықсыз істелген жұмыстың зияны көп болатынын білдіреді. «Айдап салу»…
Айдарлыны құл,
Тұлымдыны - тұл етеді.
Тұлымдыны - тұл етеді.
Негізгі мағынасы Мақалда аты аталмаған бір күш — жау, шапқыншылық, соғыс — айдарлы ұлды құл, тұлымды қызды тұл етеді…
Айдауылдың алдына түспе,
Аламанның талауына түспе.
Аламанның талауына түспе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз тәуекелге бармауға, қауіпті істен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынасы…
Ай десе, аузы бар,
Күн десе, көзі бар.
Күн десе, көзі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте сұлу, көркем, мінсіз адамды суреттейді. Тура мағынасында, «ай десе аузы бар, күн десе…
Айды аспанға бір шығарды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамның не бір істің шамасынан тыс әсіреленіп, орынсыз мақталғанын білдіреді. Тура…