Адам сөйлескенше, жылқы кісінескенше.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бір-бірімен тіл табысуы оңай емес, алдымен танысу, аңдау, мінезін байқау керегін білдіреді. Тура мағынада адам сөйлесіп барып түсініссе, жылқы да кісінесіп барып үйірін таниды. Астарлы мағынасы — кез келген қарым-қатынаста бірден жақындасып кетпей, уақыт беріп, байыппен араласу қажет. Адамның сөзі мен ісі арқылы оның кім екенін танимыз.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «адам сөйлескенше» дегені — сөз арқылы ой мен ниет ашылады деген ұғым. Ал «жылқы кісінескенше» — жылқының өзара үн арқылы табысуын мысал етеді. Жылқы қазақ танымында сезімтал, үйірін танығыш жануар. Сол арқылы мақал адамдар арасындағы түсіністік те бір сәтте емес, біртіндеп қалыптасатынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа ортаға келген адамға, не жұмыс ұжымындағы әріптеске бірден баға бермеуді ескертеді. Мысалы, сыныпқа ауысып келген оқушыны алғашында тұйық деп ойлау оңай, бірақ онымен сөйлесіп, араласқан соң оның өте ашық, тәрбиелі екені көрінуі мүмкін. Яғни жақсы түсіністік үшін әңгіме мен уақыт керек.