Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік.

Күнде бір мақал

«Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Бір адамның бойында екі түрлі қасиет қатар жүреді. Ол тастай берік: ауыр еңбекке, аштыққа, қайғыға шыдайды, қиын сәтте мойымайды. Сонымен бірге гүлдей нәзік: бір ауыз суық сөз көңілін жаралап, елеусіз қалған бір жағдай жүрегін ауыртуы мүмкін. Мақал адамды тек күшті деп те, тек әлсіз деп те бағаламауды үйретеді. Шыдамды кісінің де көңілі нәзік, оған сөзіңді абайлап айт деген ой жатыр.

Образдар мен теңеулер

Тас пен гүл — табиғаттағы екі қарама-қарсы бейне. Тас — қозғалмайтын, жарылмайтын, ғасырлар бойы тұратын қатты нәрсе; «тастай қатты», «тас бауыр» деген тіркестерде кездеседі. Гүл — жұмсақ, тез солатын, аяқ астында қалатын нәзік өсімдік. Мақал осы екі шеткі бейнені бір адамға қатар таңады. Теңеу «-дай, -дей» жұрнағымен жасалған: «тастай», «гүлдей». Қарсы қою адам табиғатының күрделілігін айқын көрсетеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды біреудің шыдамдылығына таңданғанда немесе мықты деп жүрген адамның кенет көңілі босағанын түсіндіргенде айтады. Ата-аналарға, мұғалімдерге қатал болма, адамның көңілі нәзік деген ескерту ретінде де қолайлы. Үні — түсіністік, жылылық. Мысалы: «Әкең мықты болғанымен, сөзіңнен қатты ренжіді, адам тастай берік, гүлдей нәзік қой».

Қолданылу жағдаяттары

— Күреспен айналысатын ұл жарыста жеңіліп, үйге келіп жылайды. Анасы оны құшақтап, ең мықтының да көңілі нәзік болатынын айтады.
— Ауыр жұмыстан шаршамайтын шопан ата немересі туған күнін ұмытып кеткенге ренжіп қалады. Әжесі немересіне осы мақалды айтып түсіндіреді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Adam - tastaı berik, gúldeı - názik.