Адамның көңілі,
Өгіздің тұмсығы қартаймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көңілі мен қалауы ешқашан толық қартаюды білмейтінін аңғартады. Тура мағынасында адамның ішкі жан дүниесі, үміті, арман-тілегі жасай беретінін білдірсе, астарлы мағынасында адам жасы ұлғайса да, бір нәрсеге ұмтылуы, жаңа істі қалау, қызығуы тоқтамайтынын айтады. Яғни тән қартайғанымен, көңілдің сергектігі сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «адамның көңілі» — адамның ішкі әлемі, ынтасы мен құлшынысы. Ал «өгіздің тұмсығы» — сырттай қарағанда ауыр, қалың, жасқа бағынбайтын дене мүшесін меңзейді. Бұл образ көңілдің жасқа қарамайтын шексіздігін күшейту үшін алынған. Халық осылайша адамның рухани қалауын малдың дене болмысымен салыстырып, ойды әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жасы келген адамдардың да үйренуге, саяхаттауға, іске араласуға ынтасы барын айтқанда қолданылады. Мысалы, 70 жастағы ата зейнетке шықса да, телефон қолдануды үйреніп, немерелерімен бірге жаңа нәрсе жасап жүрсе, «Адамның көңілі, өгіздің тұмсығы қартаймайды» деуге болады. Бұл сөз өмірге құштарлықтың жасқа тәуелсіз екенін көрсетеді.
Ógizdiń tumsyǵy qartaımaıdy.