Адам туралы — 112-бет 4641
Сұрыптау:
Ұйқы арыстанды да жығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тіпті күшті, айбатты жануардың өзі де ұйқының алдында дәрменсіз болады…
Ұйқы деген дұшпан бар,
Жолдан, істен қалдырар,
Тұла бойды талдырар,
Дұшпаныңа алдырар.
Жолдан, істен қалдырар,
Тұла бойды талдырар,
Дұшпаныңа алдырар.
Негізгі мағынасы Ұйқы — адамның ішіндегі жасырын дұшпан: оған берілген адам жолынан, ісінен қалады, денесі босап…
Ұйқы өліммен тең.
Негізгі мағынасы «Ұйқы өліммен тең» деген мақал тура мағынасында адам ұзақ ұйықтағанда сыртқы дүниеден уақытша ажырап…
Ұйқышыл жастық таңдамайды.
Негізгі мағынасы «Ұйқышыл жастық таңдамайды» деген мақал жалқаулық пен бейқамдық адамның жасына қарамайтынын білдіреді…
Ұқсамасаң тумағыр.
Негізгі мағынасы Ата-анаңа ұқсамасаң, тумай-ақ қойсаңшы — мақал осындай қарғыс түріндегі қатаң сөзбен балаға артылған…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұқыптының тоны тозбас,
Ұқыпсыздың ісі оңбас.
Ұқыпсыздың ісі оңбас.
Негізгі мағынасы Затын күтіп ұстайтын адамның тоны ұзақ киіледі, тозбайды, ал салақ адамның қолға алған ісі ешқашан…
Ұлдың бір көзі жоқ,
Құлдың екі көзі жоқ.
Құлдың екі көзі жоқ.
Негізгі мағынасы Шаруаға, мал-мүлікке ұл бір көзімен ғана қарайды, ал құл мүлде қарамайды — оның екі көзі де жоқ. Мақал…
Ұлсыз қатын шүмекке тоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұлы жоқ әйелдің көңілі толмай, бір нәрсеге тоқтамай, жетпегенін сезініп…
Ұл таппас әйел болмас, тұрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
Негізгі мағынасы Ұл таппайтын әйел жоқ, мал таппайтын ер жоқ — мәселе табуда емес, сақтауда. Әйел ұл табады, бірақ оның…
Ұлы атаның ері,
Екі көзінің бірі.
Екі көзінің бірі.
Негізгі мағынасы Ұлы атаның ері, екі көзінің бірі: ұл әкесінің сүйеніші, ері, оған екі көзінің бірі сияқты қымбат…
Ұлыдан - өсиет,
Жақсыдан - қасиет.
Жақсыдан - қасиет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның артында үлгі боларлық із қалатынын айтады. Тура мағынасында, үлкен кісіден…
Ұлыдан - ұлағат,
Жақсыдан - шапағат.
Жақсыдан - шапағат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұлы, қадірлі, өнегелі адамнан тәрбие мен үлгі тарайды; жақсы адамнан…
Ұлық болсаң, кішік бол.
Негізгі мағынасы Ұлық, яғни лауазымы биік, үлкен адам болсаң, кішік, яғни кішіпейіл, қарапайым бол дейді. Мансап пен…
Ұлың көңілшек болса - атының соры,
Қызың көңілшек болса - басының соры.
Қызың көңілшек болса - басының соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың орынсыз еркелікке, сезімге тез берілгіштікке салынуы елге де, ата-анаға да…
Ұлың тентек болса да, зор болсын.
Негізгі мағынасы Ұлың тентек, бұзық болса да, мықты, айбынды болсын деген тілек. Ата-ана үшін жуас, бойкүйез, ешнәрсеге…
Ұлы сөзден ұлағат.
Негізгі мағынасы «Ұлы сөзден ұлағат» дегеніміз — терең мағыналы, салмақты, орынды айтылған сөзден адамға тәрбие, ақыл…
Ұлы сөзде ұяттық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен, маңызды, орынды сөз айтқанда оны ұят көріп қысылудың қажеті жоқ…
Ұн сатқанда желдетеді,
Тұз сатқанда селдетеді.
Тұз сатқанда селдетеді.
Негізгі мағынасы Ұн сатқанда жел тұрып, ұнды ұшырады, тұз сатқанда нөсер жауып, тұзды ерітеді. Мақал сәтсіз адамның…
Ұрлаған - бір кісі,
Ұрлатушы - мың кісі.
Ұрлатушы - мың кісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықтың тек бір адамның ісі болып көрінгенімен, оның зардабы көпшілікке тиетінін аңғартады…
Ұрлығыңа көнсем де, қорлығыңа көнбеймін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің ұрлығын уақытша көтеруге, шыдауға болады, бірақ қорлық көрсетіп…
Ұрлық түбі - қорлық.
Негізгі мағынасы Ұрлық жасау адамды ешқашан жақсылыққа жеткізбейді. Басында пайда сияқты көрінгенімен, соңы ұятқа…
Ұрлықтың соңы қоңыраулы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлық істеген адамның ісі түптің-түбінде әшкереленетінін, жақсылыққа апармайтынын білдіреді…
Ұры басқаның малын жейді,
Өзінің арын жейді.
Өзінің арын жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынада ұры бөтеннің малын алып…
Ұры - бір түнде бай, бір түнде кедей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықпен келген байлықтың баянсыз екенін айтады. Тура мағынасында ұры бір түнде көп дүние…
Ұры бүлікке құмар,
Шыбын шірікке құмар.
Шыбын шірікке құмар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман ниетті адамның ішкі табиғатын әшкерелейді. Ұры қалайша бүлікке, тынышсыздыққа…
Ұрыға құрық берген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сенімсіз, жаман ниетті адамға қолдау көрсетсең, ол сол мүмкіндікті өз пайдасына бұрып…
Ұры жете алмайтын жаудікін алады,
Соңынан қуа алмайтын жаяудікін алады.
Соңынан қуа алмайтын жаяудікін алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұры өзінен әлді, жетуге қиын адамның емес, қорғаны әлсіздің дүниесіне көз…
Ұры ит тойса да, тіміскілеуін қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры ит тойса да, айналаны тіміскілеп, бірдеңе іздеп жүреді. Астарлы…
Ұры кеппе, қау бөрік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры келмесін, қастандық жасамасын деген сақтандыру сөзі. Астарлы мағынасы…
Ұры - қарының серігі.
Негізгі мағынасы «Ұры - қарының серігі» деген мақал жамандық жасаған адамның жаман адаммен тез табысатынын білдіреді…
Ұры қасын жейді,
Саудагер досын жейді.
Саудагер досын жейді.
Негізгі мағынасы Ұры бөтеннің, тіпті өзіне қас адамның малын алады, ал саудагер ең алдымен өзіне сенетін досынан пайда…
Ұры қосыларда ауыз жаласады,
Айырыларда итше таласады.
Айырыларда итше таласады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі адамның немесе екі топтың басы қосылғанда бір-біріне жылы сөйлеп, келісіп отырғандай…
Ұрылық - жұқпалы дерт.
Негізгі мағынасы Ұрлық — адам бойын тез бұзатын, бір көрінген жерде тоқтамай, жайыла беретін жаман әдет. Мақалдың тура…
Ұрыншақ атта жол болмас,
Көңілшек жанда мал болмас.
Көңілшек жанда мал болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрыншақ, тынымсыз ат ұзақ жолға жарамайды; көңілшек, тұрақсыз адам да мал…
Ұрыншақтың дауы көп.
Негізгі мағынасы Ұрыншақтың дауы көп дегеніміз — орынсыз килігетін, әр іске шүйлігіп араласа беретін адамның басы…
Ұрыны қонаққа шақырсаң,
Қораңа көз салып отырады.
Залымды қонаққа шақырсаң,
Қатыныңа көз салып отырады.
Қораңа көз салып отырады.
Залымды қонаққа шақырсаң,
Қатыныңа көз салып отырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры не залым адамды үйге шақырсаң, ол келген жерінде сый-сияпатқа емес…
Ұрының арты қуыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры қандай іс жасаса да…
Ұрының қатыны өзіне лайық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлық істейтін адамның жары да сол адамның тірлігіне, мінезіне, ортасына…
Ұрының өзіне лайық сойылы бар,
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Қарттың сөзіне лайық орны бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамға, әр істің өзіне сай өлшемі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында ұрыны жазалайтын…
Ұрының үйі көп,
Бірінен алады, біріне береді.
Бірінен алады, біріне береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның берекесі болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында ұры бір үйден…