Ұры қосыларда ауыз жаласады,
Айырыларда итше таласады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі адамның немесе екі топтың басы қосылғанда бір-біріне жылы сөйлеп, келісіп отырғандай көрінетінін, ал арасы ажырай бастаса, бұрынғы татулығы тез бұзылып, бір-біріне қарсы шығып кететінін білдіреді. Яғни сырттай достық танытқанмен, ішкі ниеті берік болмаса, ортақ мүдде тоқтаған сәтте шынайы бейне ашылады. Мақалдың астарында пайда үшін ғана жақындасқан қатынастың тұрақсыз болатыны айтылған.
Образдар мен теңеулер
«Ауыз жаласу» — жасанды келісім, жалған бірлік, бір-бірін қолдағансып сөз байласу деген мағына береді. Ал «итше таласу» — ырыс кеткенде, пайда үзілгенде, дөрекі жанжалға айналатын ұрыс-керісті бейнелейді. Мұндағы ит образы рухани төмендік пен тәртіпсіз даудың белгісі ретінде қолданылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды ортақ жоба, қызметтестік немесе пайда үшін құрылған қарым-қатынасқа қатысты айтуға болады. Мысалы, екі әріптес басшылық алдында бір-бірін қолдап жүргендей көрініп, кейін сыйақы не лауазым бөлінгенде бірін-бірі кінәлап кетсе, осы мақал дәл келеді. Ол адамды шынайылыққа, адалдыққа шақырады.
Aıyrylarda ıtshe talasady.