Адам туралы — 110-бет 4641
Сұрыптау:
Тұмылдырық таққан бұзаудай.
Негізгі мағынасы «Тұмылдырық таққан бұзаудай» деген мақал тура мағынасында — мұрнына тұмылдырық салынған бұзау сияқты…
Тұнық суда түлен туады.
Негізгі мағынасы Тұнық суда түлен туады деген мақалдың тура мағынасы — таза, мөлдір суда ерекше жәндік не тіршілік иесі…
Тұңғиық қара суға
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
Түйе бойлап шыға алмас.
Кім атадан жаман туса,
Сөзі оның пұл болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шыққан тегі мен тәрбиесінің оның қадір-қасиетіне әсер ететінін айтады. Тұңғиық қара…
Тұрмыс түзетер ойыңды,
Ойың түзетер бойыңды.
Ойың түзетер бойыңды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірі мен мінезі бір-біріне тығыз байланысты екенін айтады. Тұрмыс жақсарса, адамның…
Тұр, тұрдан хабар келсе,
Ұйқыдан маза кетеді.
Ұйқыдан маза кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір хабардың келуі адамды бейжай қалдырмайтынын, көңілге тыныштық бермейтінін білдіреді…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тұттаған сөзді қолдаған,
Мұхаммедке үмбет емес.
Мұхаммедке үмбет емес.
Негізгі мағынасы Ел ішіне араздық тұтататын, бұзық сөзді қолдап, оны таратқан адам Мұхаммед пайғамбардың шын үмбеті…
Тұщы тәнге ащы таяқ.
Негізгі мағынасы «Тұщы тәнге ащы таяқ» деген мақал адамның еркелікке, босаңсуға, жалқаулыққа салынбай, кейде қатты сөз…
Тұяғы бүтін тұлпар жоқ,
Қанаты бүтін сұңқар жоқ.
Қанаты бүтін сұңқар жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тұяғы да, қанаты да ешбір тұлпар мен сұңқарда түгел, мінсіз…
Тыйылмаған ауызда пәле бар.
Негізгі мағынасы Тыйылмаған ауызда пәле бар деген мақал адам көп сөйлеп, ойланбай тіл қатса, өзіне де, өзгеге де кесірі…
Тым биік болма,
Құлап сүйегің сынады.
Тым аласа болма,
Төбеңе әркім шығады.
Құлап сүйегің сынады.
Тым аласа болма,
Төбеңе әркім шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шектен шықпай, орта жолды ұстануды үйретеді. Тура мағынада «тым биік болсаң құлайсың…
Тымырсық болса, ер оңбас,
Тоңға жатса, мал оңбас.
Тоңға жатса, мал оңбас.
Негізгі мағынасы Тымырсық — желсіз, тынық, қапырық ауа райы. Мақалда екі зиянды жағдай қатар айтылған: қапырық, тынысты…
Тынымсызды жұмсасаң, бүлдіріп келер,
Тынымдыны жұмсасаң, тындырып келер.
Тынымдыны жұмсасаң, тындырып келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жұмысқа қабілеті мен мінезін дұрыс тану керек екенін айтады. Тура мағынасында…
Тынымсыз елдің баласы - дуана.
Негізгі мағынасы Тыным таппаған, тұрақсыз елдің баласы дуана болып өседі: үйі де, тұрағы да, тәрбиесі де жоқ, кезбе…
Тыныш құлақ, сау бас,
Бас сауында аулақ қаш.
Бас сауында аулақ қаш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, дау-дамайдан, орынсыз сөзден, бейберекет істен алыстауға үндейді. Тура…
Тыныш ұйықтағанның төсегі жайлы.
Негізгі мағынасы Тыныш, уайымсыз, алаңсыз жатқан адамның ұйқысы да, төсегі де жайлы болады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Тыңдамаса - сөз жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер біреу айтқан сөзді тыңдамаса, ол сөздің әсері де, пайдасы да…
Тырнадан бастық қойсаң,
Басыңнан қиқу кетпес.
Басыңнан қиқу кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шын мәнінде басшылыққа лайық емес адамды жетекші етсең, одан тыныштық емес, әурешілік көп…
Тырна көкте, тұяқ жерде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екі жаққа бірдей қарап, тепе-теңдік сақтауға үндейді. Тура мағынасында тырна көкте…
Тырнақ астынан кір іздеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің ісінен, сөзінен немесе мінезінен әйтеуір мін табуға, қасақана кінә іздеуге құмар…
Тыртақай жігітке,
Жыртақай әйел кез болар.
Жыртақай әйел кез болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртынан жұпыны, ұсқынсыз, берекесіз көрінетін жігітке де сондай мінезді…
Тышқанның да сауыры бар.
Негізгі мағынасы Тышқанның да сауыры бар деген мақал кез келген жаратылыстың өз жаратылысы, қорғаны не әлсіз болса да…
Тышқанның тәңірі - мысық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тышқан үшін ең үлкен қауіп те, ең ықпалды күш те — мысық. Астарлы…
Уайым - ердің қорғаны.
Негізгі мағынасы «Уайым - ердің қорғаны» деген мақал адамды ойланбай әрекет етуге емес, алдын ала сақтанып…
Уәде күпті.
Негізгі мағынасы «Уәде күпті» деген мақал уәдеге күмәнмен қарау керек екенін білдіреді. Яғни біреудің айтқан сөзіне…
У ды у қайырады.
Негізгі мағынасы У деген — адамға зиян келтіретін нәрсе, ал «у ды у қайырады» дегені: жамандыққа жамандықпен ғана…
У ішкен бір өледі,
Ант ішкен мың өледі.
Ант ішкен мың өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — у ішкен адам бір-ақ рет өледі. Ал «ант ішкен» дегені — сертке берік…
У ішсең де уытын тауып іш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — уды ішсең де, оның уытын, яғни әсері мен күшін толық сезініп іш деген…
Улы жыланның терісі жұмсақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — улы жыланның терісі сыртынан жұмсақ, жылтыр, қолға жағымды болып…
Үгітті ұққанға, ақылды жұққанға айт.
Негізгі мағынасы Үгітті ұғатын адамға, ақылды бойына жұғатын адамға айт. Үгіт — түсіндіру, иландыру, жөнге шақыру; ақыл…
Үзеңгі бауы алты қарыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында аттың үзеңгісіне тағылатын баудың алты қарыс, яғни өте ұзын екенін…
Үйге кіргенде дыбыс қыл,
Ентелемей дұрыс кір.
Ентелемей дұрыс кір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үйге кірген адам әдеп сақтап, асығып-аптықпай, тыныш әрі сыпайы кіруі керек дегенді…
Үйде атан, түзде бура.
Негізгі мағынасы «Үйде атан, түзде бура» деген мақал адамның жағдайға қарай мінез көрсетіп, қай ортада болса, соған…
Үйде оңбаған түзде оңбас.
Негізгі мағынасы Үйде адам өз мінезін түзеп, тәрбиесін көрсетпесе, сыртта да беделді, сыйлы бола алмайды. Мақалдың тура…
Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас.
Негізгі мағынасы «Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас» деген мақал адамның не малдың өз ортасында еркелеп, тым қолда…
Үйдің жылы, суығын,
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Негізгі мағынасы Үйдің жылы-суығы жазда білінбейді: аяз түсіп, жел соққанда ғана қабырғаның қалыңдығы, пештің жылуы…
Үйінде асы жоқтың,
Түзде досы болмайды.
Түзде досы болмайды.
Негізгі мағынасы Өз үйінде қонаққа ұсынар асы жоқ адамның сыртта, ел ішінде досы болмайды. Мақалдың ойы — достық пен…
Үйінде озған - түбінде озған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ортасында, үйінде, отбасында қандай болса, түптің түбінде өмірде де сол…
Үйіне ит иіскеп кірмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз үйінде, өз ортасында абыройы мен беделі болмай, жұртқа қадірсіз күй кешетінін…
Үйіне ұры түскендей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамның немесе бір үйдің жағдайын тым ауыр, абыржулы, үрейлі күйде екенін бейнелейді…
Үйің жаман болса, күйің жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тұратын үй жайсыз, тар, күтімсіз болса, көңіл-күйі де түсіп…