Ұлы атаның ері,
Екі көзінің бірі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-бабаның ер намысын, ұрпақтың сол абыройды жалғау міндетін білдіреді. Тура мағынада «ұлы атаның ері» дегені — әулеттің, тектің намысын қорғайтын батыр не жігерлі ер адам. «Екі көзінің бірі» де соның өте қымбат, ерекше қадірлі екенін аңғартады. Астарлы мағынасы — ел ішінде ер азаматтың орны бөлек, ол тек өз басының емес, әулетінің де сүйеніші, абыройы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «атаның ері» — текті тұқымнан шыққан, ата жолын ұстаған азаматтың бейнесі. «Екі көзінің бірі» деген теңеу сүйікті, қымбат, аманат адамды білдіреді. Қазақ ұғымында көздің бірі — адамға ең қажет, ең бағалы нәрсенің бірі. Сондықтан бұл тіркес ер баланың отбасы мен ру үшін қаншалықты қадірлі екенін көркем түрде танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ананың үмітін ақтап, елге тірек болатын жігітке айтылуы мүмкін. Мысалы, ауылда өскен жас маман оқуды бітіріп, туған жеріне келіп, халыққа қызмет етсе, үлкендер оны «ұлы атаның ері, екі көзінің бірі» деп мақтайды. Бұл — оның еңбегін де, тегін де құрметтеу.
Eki kóziniń biri.