Ұры - қарының серігі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ұры - қарының серігі» деген мақал жамандық жасаған адамның жаман адаммен тез табысатынын білдіреді. Тура мағынасында ұры мен қарақшы бір-біріне жолдас сияқты көрінеді, өйткені екеуінің де мақсаты — оңай олжа. Астарлы мағынасы одан кең: ниеті бұзылған, адалдықтан безген кісі өзіне ұқсас ортаны іздейді, ал ондай ортада жаман қылық күшейе түседі. Мақал адам мінезінің ортаға қарай қалыптасатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұры» мен «қары» — тек нақты қылмыскер емес, ар-ұяты әлсіреген, пайда үшін бәріне баратын адам бейнесі. «Серігі» сөзі олардың бір-біріне сүйеніш, қолдаушы болып көрінетінін аңғартады. Яғни жамандық жалғыз жүрмейді, ол өзіне ұқсас адамдарды жинайды. Бұл образ арқылы халық адал мен арамның арасы ашық болатынын, жаман ортадан жақсылық шықпайтынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал заң бұзатын, алаяқтыққа бейім адамдар бір-бірімен тез байланысып, ортақ іске баратынын ескерту үшін айтылады. Мысалы, біреу интернетте жалған тауар сатып, ал екіншісі соған сендірумен айналысса, олар бірін-бірі толықтырып тұрған «серік» болады. Сондықтан адам өз ортасын дұрыс таңдап, адалдықты ұстануы керек.