Адам туралы — 113-бет 4641
Сұрыптау:
Ұры өз малын жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры қолына түскен дүниені өз пайдасына жаратады, яғни өзі ұрлаған малды…
Ұры өле-өлгенше ақпын дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік пен екіжүзділіктің ешқашан арылмайтынын меңзейді. Ұры өз ісінің теріс екенін біле…
Ұрысы күшті болса, иесі өлер,
Айғыры күшті болса, биесі өлер.
Айғыры күшті болса, биесі өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда күштің артықтығы туралы айтқандай көрінеді. Бірақ астарында: үй ішіндегі…
Ұры тойғанша жеп, өлгенше қарғанады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрының табиғатын әшкерелейді: ол тонап алғанын тойғанша жеп, қылмысын жасырудың орнына…
Ұры ұрлығын қойса да,
Ұры аты қалмайды.
Ұры аты қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлық істеген адам кейін ол әрекетін тоқтатса да, бұрынғы жаман аты…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұстаған жерде қолы,
Тістеген жерде тісі қалады.
Тістеген жерде тісі қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның не істесе де, соның ізі мен салдары болатынын білдіреді. Бір істі қолға алсаң, соның…
Ұстазына қарап бала өсер,
Бақташысына қарап мал өсер.
Бақташысына қарап мал өсер.
Негізгі мағынасы Бала ұстазына қарап өседі, мал бақташысына қарап өседі. Мақал тәрбиеші мен оның қамқорлығындағылардың…
Ұста қатынымен
Темір қызғанша ұрыса алады.
Темір қызғанша ұрыса алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұста темірді қыздырып, соғып-жонуға дейін, яғни темір әлі иілгіш кезде…
Ұсталмаған ұры емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қолға түспеген адамды ұры деп кесіп айтуға болмайды. Астарлы мағынасы…
Ұстамен жақын болсаң, ісің бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер шебер ұстамен аралас, жақын болсаң, оның іс-тәжірибесін көріп…
Ұстамен жақын болсаң ,
Мүйіз кесерін аларсың .
Мүйіз кесерін аларсың .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам кіммен араласса, соның әсерін алатынын білдіреді. Тура мағынада ұстамен жақын жүрген…
Ұстаны соққан пышағынан таниды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шын шеберлігі мен деңгейі оның жасаған ісінен көрінетінін білдіреді. Тура…
Ұста пышаққа жарымайды,
Етікші етікке жарымайды.
Етікші етікке жарымайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұста өз қолымен пышақ жасайды, бірақ өзі сол пышаққа бірден ие бола…
Ұстара тырнайды, өткір сөз турайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің күшін салыстырып тұр. Ұстара денені тырнағандай, өткір сөз де адамның көңіліне тиіп…
Ұштығы түгіл, пұштығы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір заттың не істің ұшы да, ізi де жоқ, ешқандай белгісі қалмағанын…
Ұя баспайтын құс оңаша ұшар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұя салмай, балапан баспайтын құс бір орында тұрақтамай, оңаша ұшып жүре…
Ұялған сыбағасынан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ұялып, өз сыбағасын алуға батылы жетпей қалса, тиесілі үлесінен…
Ұялған тек тұрмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұялшақтықтан немесе қысылғандықтан қарап қалмай, әрекетке көшуі керек екенін…
Ұялмаған бұйырмағанды жейді.
Негізгі мағынасы Мақал ұяты жоқ, арсыз адамның өзіне тиесілі емес, «бұйырмаған» нәрсені де иемденіп кететінін айтады…
Ұялмаған өлеңші болады.
Негізгі мағынасы «Ұялмаған өлеңші болады» деген мақалдың тура мағынасы — ұялмай, тайсалмай сөйлеген адам өлең айтып…
Ұялмаған ұялтады.
Негізгі мағынасы «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында…
Ұялмас бетке талмас жақ береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал беті ұялмайтын, ар-ұяты әлсіз адамға жұрттың да, өмірдің де жеңіл қарайтынын білдіреді. Тура…
Ұят бар жерде иман бар.
Негізгі мағынасы «Ұят бар жерде иман бар» деген мақал адамның ішкі ар-ожданын, тәрбиесін, адамгершілігін көрсетеді…
Ұят деген - тайпа ел.
Негізгі мағынасы «Ұят деген - тайпа ел» деген мақал ұяттың адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Мұндағы тура…
Ұят - жаман ойдың жүгені.
Негізгі мағынасы Ұят — адамның ішкі тәртібі мен ар-ожданын тежейтін рухани тетік. Бұл мақал тура мағынасында «жүген»…
Ұят иманда.
Негізгі мағынасы «Ұят иманда» деген мақал адамның ар-ожданын, ұялу сезімін иманмен тікелей байланыстырады. Яғни шын…
Ұят - иманның қабы.
Негізгі мағынасы «Ұят - иманның қабы» деген мақал ұят сезімін адамның рухани тазалығының, ар-ожданның сыртқы қорғаны…
Ұят кімде болса, иман сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынасы…
Ұят қашты дегенше,
етегін ашты дей бер.
етегін ашты дей бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұяттан айырылуы, ар-ожданнан қол үзгені ашықтан-ашық жаман қылыққа барғанымен тең…
Ұятсыздың беті күшала.
Негізгі мағынасы «Ұятсыздың беті күшала» деген мақал ұяттан безген, ар-намысты ойламайтын адамның беті қатайып…
Ұяттан безген арын саудаға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұятты жоғалтқан адам ар-намысын да оңай құрбан ететінін айтады. Тура мағынасында — адам…
Ұяттан кісі өлмейді,
Бетте сызы қалады.
Бетте сызы қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұятқа қалуы немесе қысылып-қымтырылуы өмірден айырып жібермейтінін айтады. Яғни бір…
Ұятын шүберекке түйген.
Негізгі мағынасы «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура…
Халқын алдаған би оңбас,
Қатыны салақ үй оңбас.
Қатыны салақ үй оңбас.
Негізгі мағынасы Халқын алдаған би оңбайды, әйелі салақ үй де оңбайды. Би елдің сенімімен тұр: ел оған дауын…
Халқын ойламаған хан семіз,
Дүние оған су-теңіз.
Дүние оған су-теңіз.
Негізгі мағынасы Халқын ойламаған хан семіз, оған дүние су мен теңіздей шексіз көрінеді дейді мақал. Өз пайдасын ғана…
Халық көздегіні ғана емес,
Көңілдегіні де көреді.
Көңілдегіні де көреді.
Негізгі мағынасы Халық адамның көзге көрінетін ісін ғана емес, көңіліндегі ниетін де көреді. Сырттай жақсы болып…
Халық - қапысыз сыншы.
Негізгі мағынасы Халық бір адамның ісін, сөзін, мінезін күнде көріп жүреді, сондықтан оның бағасы мүлт кетпейді. Жалғыз…
Халыққа түзелмеген,
Қалыпқа да түзелмейді.
Қалыпқа да түзелмейді.
Негізгі мағынасы Халықтың сөзімен, ақылымен түзелмеген адам ешқандай қалыпқа салсаң да түзелмейді. Көптің сыны, ұяты…
Халықтан аспа, жамандыққа баспа.
Негізгі мағынасы Халықтан асып, өзіңді көптен жоғары қойма, жамандық жолына аяқ баспа. Мақал екі кеңесті қатар береді…
Халықтан ұял , Құдайдан қорық .
Негізгі мағынасы «Халықтан ұял, Құдайдан қорық» деген мақал адамды ар-ұятпен өмір сүруге шақырады. Мұндағы тура…